حقوق تجاری چیست و چه ارکانی دارد؟

آن دست از قوانین و مقرراتی که بر تجارت و فعالیت‌های بازرگانی نظارت دقیق دارند و برای فعالیت‌هایی از این قبیل، مرزبندی انجام می‌دهند و حد و حدودها را مشخص می‌کنند، حقوق تجاری خوانده می‌شود. در ادامه این مقاله قرار است راجع‌ به حقوق تجاری، حقوق بین‌الملل و ارکان این قسم از حقوق، اطلاعات مفید و کاربردی را ارائه کنیم. از شما دعوت می‌کنیم تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

پیشینه قانون تجارت

امور تجاری و بازرگانی از گذشته‌های بسیار دور وجود داشته است. اهمیت قانون تجارت از جایی شروع شد که این امور گسترش پیدا کرد و برای جلوگیری از هرج‌ومرج و سودجویی قانونی به‌وجود آمد که در حال حاضر با عنوان حقوق تجاری آن را می‌شناسیم. قانون تجارت در ایران در سال 1303 تصویب شد. این قانون 378 ماده داشت که در سال 1311 منسوخ شد و قانونی جدید جای آن را گرفت. سپس حقوق تجاری جدید از سال 1347 با 300 ماده تصویب شد. این قانون تا کنون مدام مورد تغییر و تحولات جدی قرار گرفته است تا با شرایط روز تجاری همخوانی داشته باشد.

حقوق تجاری

حقوق تجاری چیست؟

در تقسیم‌بندی قانون تجارت، کلیه اختیارات در دست یک شخص حقیقی یا حقوقی است که به دو دسته کلی قابل بخش‌بندی هستند؛ یکی دسته حقوق بین‌الملل و دیگری دسته حقوق تجارت است. حقوق تجارت در دسته حقوق داخلی قرار دارد. کار اصلی حقوق تجاری بررسی قوانین و مقرارت در حوزه تجارت، بازرگانی و کسب‌وکارها است.

اقسام قانون تجارت

حقوق تجاری دارای 16 باب و 600 ماده است. تقسیم‌بندی این مواد عبارتند از:

  1. باب اول: تجار و معاملات تجاری
  2. باب دوم: دفاتر تجاری و دفتر ثبت تجارتی
  3. باب سوم: شرکت‌های تجاری
  4. باب چهارم: برات، فته طلب، چک
  5. باب پنجم: اسناد در وجه حامل
  6. باب ششم: دلالی
  7. باب هفتم: حق‌العمل کاری (کمیسیون)
  8. باب هشتم: قرارداد حمل ‌و نقل
  9. باب نهم: قائم مقام تجارتی و سایر نمایندگان تجارتی
  10. باب دهم: ضمانت
  11. باب یازدهم: ورشکستگی
  12. باب دوازدهم: ورشکستگی به تقصیر و ورشکستگی به تقلب
  13. باب سیزدهم: در اعاده اعتبار
  14. اسم تجارتی
  15. شخصیت حقوقی
  16. مقررات نهایی

هر یک از این ابواب یکی از بخش‌های مهم حقوق تجاری هستند که در واقع نمی‌توان گفت کدام دارای ارجحیت بیشتری نسبت به دیگری است. اما چیزی که در این ابواب حقوق تجاری و سایر حقوق مورد بحث جدی است، ماهیت دعاوی است. دعاوی تجاری حول معاملات تجاری بین شرکا یا شرکت‌های تجاری گوناگون رخ می‌دهد و انواع گوناگونی دارد. در ادامه به برخی از مهم‌ترین و معمول‌ترین دعاوی اشاره خواهیم کرد.

حقوق تجاری

دعاوی تجاری

این دعاوی در واقع به اقتضای معاملات تجاری بین تجار با یکدیگر یا بین اشخاص غیر تجاری با تجار شکل می‌گیرد و کسب‌وکارها را درگیر موانع گوناگونی می‌کند. این دعاوی در صلاحیت محاکم عمومی حقوقی هستند که آیین دادرسی مدنی بر آن حکم صادر می‌کند. برخی از مهم‌ترین این دعاوی عبارتند از:

  • دعاوی شرکت‌ها: نظیر دعاوی شرکت یا شرکا علیه مدیران در صورت تخلف از مسئولیت و وظایف یا در خصوص معاملات مدیر یا مدیران با شرکت، دعاوی مخصوص ابطال تصمیمات هیأت مدیره یا مجامع، دعاوی در رابطه با ورشکستگی شرکت یا انحلال و…
  • دعاوی قراردادهای تجاری: قراردادهایی که اشخاص با همدیگر منعقد می‌سازند احتمال دارد که در شرایطی به یک اختلاف تجاری تبدیل شود. این اختلافات به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند، یکی اختلافات ناشی از تفسیر قرارداد و دیگری اختلافات ناشی از نحوه اجرای قرارداد.
  • دعاوی اسناد تجاری: نظیر دعاوی مطالبه وجه چک، دعاوی مطالبه وجه سفته، دعاوی در رابطه با بی‌اعتباری و بطلان سند تجاری، دعاوی در رابطه با مفقودی سند تجاری.
  • دعاوی برند و علائم تجاری و طرح‌های صنعتی: این مورد در حال حاضر بیشترین اهمیت را در بین سایر دعاوی تجاری دارد. به این خاطر که شرکت‌ها بیشتر از اینکه برای حفظ محل تجاری‌شان وسواس داشته باشند و در این جهت بکوشند، افزایش اعتبار و حفظ اعتبار و سابقه خود را مهم‌ می‌شمارند. یکی از رایج‌ترین دعاوی که در این خصوص مشهود است، دعاوی شبیه‌سازی اسم یا علامت تجاری شرکت‌ها است.
و در آخر...

حقوق تجاری دایره وسیعی از قوانین و مقررات مهم در حوزه تجارت، معامله‌گری و بازرگانی را شامل می‌شود. یک وکیل تجاری متخصص می‌تواند به شما کمک کند تا در این زمینه موفق باشید و موانع را کنار بزنید. همانطور که خواندید، گستردگی این حقوق، هر شرکت، سازمان و اداره‌ای را ملزم می‌کند تا از مشاوره‌های تخصصی یک وکیل در حوزه حقوق تجاری کمک بگیرد.

همراه شما هستیم...

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی
اشتراک گذاری در facebook
Facebook
اشتراک گذاری در pinterest
Pinterest
اشتراک گذاری در twitter
Twitter
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp
اشتراک گذاری در linkedin
LinkedIn
اشتراک گذاری در telegram
Telegram

دیدگاه ها بسته شده اند.