دادسرا و دادگاه ویژه روحانیت : رسیدگی به جرایم توسط دادسرا و دادگاه در نظام حقوقی کشور ایران صورت گرفته است که قانون گذار برای بهبود روند رسیدگی و به جهت بالا رفتن کیفیت ارائه خدمات قضایی اقدام به تقسیم بندی مراجع قضایی کرده است که هر یک از این موارد به صورت تخصصی به عناوین مجرمانه مخصوص یا جرایم ارتکاب یافته از سوی افراد خاص رسیدگی خواهند کرد.
یکی از مراجع قضاییی کیفری تخصصی برای رسیدگی به جرایم دادسرا و دادگاه ویژه روحانیت می باشد که تنها به جرایم ارتکاب یافته از سوی روحانیون در این مراجع رسیدگی خواهد شد.
در این گفتار که به قلم وکلای متخصص اترس میباشد، بر اساس قوانین و مقرراتی که در این حوزه از سوی قانونگذار وضع شده است، به بررسی دقیق صلاحیتها، اختیارات، وظایف و در نهایت نحوه اعتراض به آرای صادره از دادگاه ویژه روحانیت میپردازیم.
تشکیلات دادگاه و دادسرای ویژه روحانیت
این دادگاه و دادسرا برای بالا رفتن کیفیت ارائه خدمات قضایی از سوی مراجع قضایی تشکیل شده است و به دلیل ویژگی خاص روحانیون و حفظ شان این افراد به صورت خاص و با روش به خصوصی به جرایم آنها رسیدگی خواهد شد.
دادسرا:
دادستان دادسرای ویژه روحانیت به انتخاب مستقیم مقام معظم رهبری صورت میگیرد. در این دادسرا مانند دادسراهای عمومی دیگر کشف جرم، تعقیب متهم و انجام تحقیقات مقدماتی صورت خواهد گرفت.
دادگاه:
دادگاه ویژه روحانیت با هدفی که پیش تر به آن اشاره کردیم اقدام به رسیدگی به پرونده ها و تخلفات روحانیون می نماید. این دادگاه تنها در ۱۱ استان کشور تشکیل شده است که در ادامه به این استان ها اشاره خواهیم کرد.
صلاحیت دادگاه ویژه روحانیت
بر اساس قانون آئین دادرسی کیفری که مشخص کننده صلاحیت دادسرا و دادگاه های کیفری می باشد این دادگاه و دادسرا یکی از مراجع اختصاصی می باشد که صلاحیت ویژه ای بر عهده آن گذاشته شده است که این صلاحیت ها به شرح زیر می باشد:
صلاحیت شخصی
بر اساس قوانین و مقررات وضع شده از سوی قانون گذار این دادگاه از نظر شخصی تنها صلاحیت رسیدگی به جرایم ارتکاب یافته از سوی روحانیان را بر عهده دارد.
در ماده ۱۶ آئین نامه دادسرا و دادگاه های ویژه روحانیت برای تعریف روحانی بیان میکند که در لباس روحانیت هستند، تحصیلات حوزوی دارند یا از سوی عرف و عموم جامعه به عنوان روحانی شناخته میشوند.
حتی در برخی از موارد اگر روحانی به عنوان معاون جرم شناخته شود نیز این دادگاه صالح به رسیدگی میباشد.
صلاحیت موضوعی
موضوعاتی که رسیدگی به آنها در صلاحیت این دادگاه است شامل تمام جرایم، تخلفات و حتی رفتارهایی که بر خلاف شان روحانیت باشد نیز میشود. برای مثال حتی اگر یک روحانی مرتکب جرم کلاهبرداری هم شود، باز دادگاه روحانیت صالح است.
صلاحیت محلی
این دادگاه به دلیل صلاحیت ویژه ای که دارد، امکان تشکیل آن در تمامی استانها نبوده و بر اساس ماده ۹ آئین نامه مذکور، در ۱۱ استان به شرح تهران، قم، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز، ساری، اهواز، کرمان، همدان و رشت میباشد.
رسیدگی به تخلفات و جرایمی که در استانهای دیگر غیر از موارد نام برده ارتکاب یابد، در صلاحیت نزدیک ترین دادگاه میباشد که در ماده ۹ بیان شده است.
مطالب مرتبط : دادسرای نظامی به چه جرایمی رسیدگی می کند؟
وظایف دادگاه ویژه روحانیت
بر اساس قوانین و مقرراتی که در خصوص وظایف و مواردی که بر عهده دادگاه ویژه روحانیت قرار گرفته است می توان از جمله مهم ترین وظایف این دادگاه به موارد زیر اشاره کرد:
- کلیه جرائم ارتکاب یافته از سوی روحانیون
- کلیه اعمال و رفتارهای خلاف شأن روحانیت
- کلیه اختلافات محلی مخل به امنیت عمومی در صورتی که طرف اختلاف روحانی باشد
- کلیه اموری که از سوی مقام معظم رهبری برای رسیدگی ماموریت داده میشود
مراحل رسیدگی به دعاوی در دادسرا و دادگاه ویژه روحانیت
رسیدگی مقدماتی در دادسرا
این دادسرا مانند سایر دادسراهای عمومی بر اساس قانون وظیفه رسیدگی مقدماتی به پرونده های مربوط به روحانیون را بر عهده دارد.
در این مرحله اقدام به کشف جرم، تعقیب متهمین پرونده و انجام تحقیقات مقدماتی صورت گرفته و مدارک و شواهد جمع آوری شده و در نهایت با صدور قرار جلب به دادرسی یا کیفرخواست، پرونده برای رسیدگی به دادگاه ویژه روحانیت ارجاع خواهد شد.
رسیدگی و صدور رای در مرحله بدوی
دادگاه در این مرحله با بررسی مدارک و مستنداتی که از سوی دادسرا ارسال شده و همچنین مدارکی دادگاه جمع آوری کرده است اقدام به صدور رای محکومیت یا برائت متهم پرونده صادر خواهد کرد که قابل اعتراض نیز می باشد.
تجدیدنظرخواهی در صورت اعتراض
همان طور که اشاره کردیم احکام صادر شده از سوی دادگاه ویژه روحانیت غیر قطعی بوده و قابلیت تجدیدنظرخواهی دارند.
در این صورت محکومین یا قائم مقام قانونی وی میتواند برای اعتراض در مهلت مقرر اقدام نماید. برای این اقدام بهتر است از وکیل پرونده تجدیدنظرخواهی مشورت گرفته و دادخواست خود را بر اساس مبانی حقوقی تنظیم نمایید.
برای اعتراض به آرای دادگاه روحانیت به کجا باید رفت؟
از آن جایی که شیوه رسیدگی به جرایم روحانیون به صورت ویژه صورت خواهد گرفت اعتراض به این آرای صادره نیز نمی تواند از سوی مراجع تجدید نظر خواهی عمومی صورت گیرد.
بنابراین بر اساس ماده ۴۹ آئین نامه وضع شده در این زمینه اعتراض به آرای صادره از سوی دادگاه ویژه روحانیت در دادگاه تجدیدنظر ویژه روحانیت صورت خواهد گرفت که مهلت آن ۲۰ روز پس از ابلاغ رای محکومیت می باشد.
پرسش و پاسخ با وکیل اترس
دادسرا و دادگاه ویژه روحانیت یکی از مراجع قضایی مهم در سیستم قضایی محسوب می شود که به جرایم مهمی رسیدگی خواهد کرد. برای حضور در این دادسرا و دادگاه بهتر است از دانش و تجربه وکلای متخصص در این حوزه استفاده کرد تا بهترین اقدام حقوقی از سوی افراد انجام گیرد.