شرایط وکالت و وکالتنامه بعد از مرگ موکل

وکالت بعد از مرگ : افراد برای انجام امور خود در شرایطی اقدام به تنظیم وکالتنامه و سپردن انجام موضوعات مشخصی به وکیل خود می نمایند.

به عبارت دیگر با تنظیم وکالتنامه به وکیل خود اختیار می دهند تا به عنوان نماینده خود به پیگیری موضوع وکالت بپردازد.

سوال بسیار مهمی که اکثر افراد جامعه با آن مواجه هستند عبارت  است از این که آیا امکان تعیین وکیل در زمان حیات برای انجام امور به نمایندگی از موکل در زمان پس از فوت وجود دارد یا خیر.

در ادامه مقاله پس از توضیح مختصری در خصوص انواع وکالتنامه به این پرسش مهم پاسخ خواهیم داد.

انواع وکالتنامه

بر اساس قوانین موجود افراد می توانند در شرایطی برای انجام کلیه کار ها یا انجام امور مشخصی به فرد یا افرادی وکالت دهند تا این افراد به نمایندگی از آن ها به انجام موضوع مشخص شده در وکالت نامه بپردازند.

به کسی که اقدام به تنظیم وکالت نامه و سپردن کارهای خود به دیگری می نماید موکل گفته می شود و نماینده تعیین شده از طرف او وکیل نامیده می گردد. در ادامه به انواع مختلف این وکالتنامه ها می پردازیم:

وکالت تام الاختیار

در وکالت تام الاختیار موکل اقدام به سپردن کلیه امور خود به وکیل می نماید به این معنا که وکیل نماینده موکل در تمامی امور اعم از مالی، اداری و … می گردد.

در این نوع وکالتنامه وکیل دارای کلیه اختیارات قانونی بوده و هر اقدام و امضای وکیل به عنوان امضا و عمل موکل محسوب شده و دارای اعتبار قانونی می باشد.

وکالت عادی

در وکالت عادی موکل تنها در خصوص موضوعات مشخصی دیگری را وکیل خود قرار می دهد و در متن وکالت نامه حدود اختیارات وکیل کاملا تعیین می گردد.

 وکالتنامه های گفته شده با توجه به شرایط و نیاز های موکل به انواع گوناگون قابل ثبت است در شرایطی با توجه به موضوع وکالت طرفیت توافق دارند که نوع وکالت اعطا شده بلاعزل باشد به این معنی که موکل به صورت کلی یا در مدت زمان مشخص شده حق عزل و برکناری وکیل خود را نداشته باشد.

در موارد دیگر وکالت هایی هستند که به صورت ساده تنظیم می شوند به این معنا که موکل در هر زمان که اراده کند می تواند اقدام به عزل و برکناری موکل خود نماید.

بیشتر بدانیم : شرایط حقوقی وکالت محضری چیست؟

اختیارات وکیل برای زمان پس از مرگ

یکی از سوالات پر تکرار افراد این است که آیا امکان تعیین وکیل برای پس از مرگ نیز وجود دارد؟

به عبارت دیگر این امکان وجود دارد که کسی در زمان حیات خود وکیلی را برای انجام امور خود ( چه به صورت ساده و در موضوعات خاص و یا به صورت تام الاختیار) انتخاب کند و در وکالتنامه این نکته ذکر شود که وکالت برای بعد از مرگ موکل نیز معتبر باشد و وکیل همچنان دارای اختیاراتی باشد که به موجب وکالتنامه به او داده شده است؟

برای پاسخ به این سوال بر اساس قانون باید گفت یکی از شرایط اعتبار وکالتنامه در قید حیات بودن وکیل و موکل می باشد و در ماده ۶۷۸ قانون مدنی به صراحت فوت یا حتی جنون هر یک از وکیل و موکل از عوامل از بین رفتن وکالت نامه عنوان شده است.

بنابراین می توان در پاسخ به این پرسش که آیا وکیل تعیین شده در زمان حیات با پیش بینی در وکالتنامه و اجازه موکل می تواند برای بعد از فوت هم همچنان دارای اختیارات وکالتنامه باشد گفت که در حال حاضر و مطابق قوانین موجود چنین امکانی وجود ندارد و حتی در صورت قید این موضوع در وکالتنامه که وکیل دارای اختیار موضوع وکالت برای بعد از مرگ موکل نیز می باشد همچنان با فوت موکل خود به خود وکالتنامه از بین رفته و پس از فوت، وکیل هیچ گونه اختیاری در انجام موضوع وکالتنامه نخواهد داشت.

بیشتر بدانیم : نکات حقوقی وکالت در فروش ملک و املاک

تعیین وکیل برای پس از مرگ

بر خلاف موارد ذکر شده در بالا موکل برای زمان حیات خود به هر دلیل وکیل تعیین نمی نماید بلکه در این حالت افراد قصد دارند برای انجام کار های خود پس از مرگ وکیل تعیین گردد به عبارت دیگر موضوع وکالت از ابتدا برای انجام  امور موکل پس از مرگ او می باشد.

سوالی که در تنظیم این نوع از وکالتنامه مطرح می شود این است که در این مورد آیا از لحاظ قانونی وکالتنامه دارای اعتبار می باشد؟

در پاسخ به این پرسش باید گفت بر اساس قانون تمامی حقوق افراد با زنده متولد شدن آغاز شده و با مرگ آن ها پایان می یابد بنابراین در این مورد نیز به محض فوت موکل وکالتنامه ای که برای پس از مرگ تنظیم شده است با هر موضوعی که باشد از بین رفته و از لحاظ قانونی دارای هیچ اعتباری ندارد.

وکالت به صورت بلاعزل پس از مرگ

در پایان و به عنوان نتیجه گیری نهایی باید گفت وکالتنامه هایی که در زمان حیات افراد با موضوعات گوناگون تنظیم می گردد حتی در صورتی که وکالت به صورت بلاعزل بوده و در وکالتنامه قید شود که این وکالتنامه برای بعد از فوت موکل نیز قابل اجراست از لحاظ قانونی هیج اعتباری ندارند هم چنان که وکالتنامه هایی که از ابتدا موضوع وکالت انجام امور موکل برای پس از مرگ است تحت هیچ شرایطی دارای اعتبار قانونی نبوده و وکیل با این وکالت اجازه هیچ اقدامی به نمایندگی از فرد فوت شده یا به اصطلاح متوفی نخواهد داشت و در صورت هر انجام هر کاری اقدام او بی اعتبار است.

چگونگی انجام امور موکل بعد از مرگ

سوال. با توجه به بی اعتباری وکالتنامه تنظیم شده با موضوع انجام امور موکل برای زمان بعد مرگ آیا راه دیگری برای اجرای موضوعات مدنظر افراد برای زمان پس از مرگ وجود دارد؟

در پاسخ به این سوال باید گفت در قانون این شرایط نیز پیش بینی شده و به افراد در چهارچوب مواد قانونی در این خصوص اختیارات مشخصی داده شده است که برای اطلاع از این موارد می توانید مقاله وصیت و وصیتنامه را مطالعه فرمایید.

پرسش و پاسخ حقوقی درباره وکالت بعد از مرگ

شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص تنظیم انواع وکالت نامه و همچنین پاسخ به پرسش های خود پیرامون تنظیم وکالتنامه با وکلای متخصص در مجموعه حقوقی اترس ارتباط داشته باشید.

همچنین در دعاوی که موضوع اختلاف وکالتنامه تنظیم شده و حدود اختیارات مندرج در آن و به طور کلی کلیه دعاوی مربوط به وکالتنامه ها باشد می توانید در تمام مراحل دادرسی خود از خدمات موسسه حقوقی اترس در این زمینه بهره مند گردید.

نویسنده : سرکار خانم وکیل زهرا ایرانپور