افزایش خواسته : تعیین خواسته را در دعاوی حقوقی می توان از مهم ترین مسائل دانست زیرا که دادگاه تنها وظیفه رسیدگی به مواردی را دارد که خواهان در دادخواست خود به عنوان خواسته بیان کرده است.
بنابراین خواهان باید پیش از ثبت دادخواست خود به خوبی خواسته خود از اقامه دعوا را مشخص کرده و آن را به درستی در هنگام تنظیم و ثبت دادخواست بیان نماید.
با این حال قانون گذار در صورت وجود برخی شرایط امکان افزایش یا کاهش خواسته تعیین شده را نیز پیش بینی کرده است تا خواهان بتواند در مهلت مقرر شده خواسته خود را اصلاح کرده و کاهش یا افزایش بدهد.
افزایش خواسته یک اقدام حقوقی بوده که دارای شرایط مخصوص به خود می باشد و در ادامه این گفتار به صورت کامل این اقدام را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
شرایط افزایش خواسته
همان طور که بیان کردیم افزایش خواسته دارای شرایطی می باشد که قانون گذار به صورت دقیق آن ها را در ماده ۹۸ قانون آئین دادرسی مدنی بیان کرده و این اقدام باید مطابق با هر سه شرط بیان شده باشد در غیر این صورت موثر نخواهد بود. این سه شرط عبارت است از:
- افزایش خواسته باید مرتبط با خواسته تعیین شده در دادخواست باشد برای مثال هر دو مربوط به ملک مورد منازعه باشد
- افزایش خواسته باید دارای یک منشاء با خواسته تعیین شده باشد برای مثال دادخواست مطالبه ۴ ماه اجاره معوق بوده و در افزایش خواسته تبدیل شود به ۵ ماه
- درخواست افزایش خواسته باید تا پیش پایان جلسه اول دادرسی به دادگاه اعلام شود که هم به صورت کتبی و هم شفاهی ممکن است
افزایش خواسته چگونه انجام می شود؟
قانون گذار تنها به بیان شرایط اشاره کرده و نحوه انجام آن را مشخص نکرده است. بنابراین همان طور که بیان شد با رعایت شرایط فوق الذکر می توان افزایش خواسته را هم به صورت کتبی به عنوان لایحه به دادگاه تقدیم کرد و همچنین می تواند در ضمن ارائه دفاعیات در جلسه دادرسی به صورت شفاهی مطرح نمود.
در این صورت مقام قضایی این امر را در صورت مجلس قید کرده و به امضای خواهان می رساند که در این حالت نیز افزایش خواسته به درستی انجام خواهد شد.
آیا دعوای اضافی افزایش خواسته حساب می شود؟
در برخی موارد ممکن است دعوای اضافی که از سوی خواهان به طرفیت خوانده پرونده اقامه می شود جنبه افزایش خواسته پیدا کرده و در برخی موارد این گونه نباشد.
برای مثال زمانی که دعوای تخلیه ملک از سوی خواهان اقامه شده باشد، مطالبه اجرت المثل ایام تصرف نسبت به آن به دلیل منشاء واحد و ارتباط کامل میان آن ها افزایش خواسته محسوب شده و به هر دور به صورت یکجا رسیدگی خواهد شد.
اما در مثال دیگر اگر دعوای تخلیه ملک از سوی خواهان مطرح باشد و دعوای دیگری مانند الزام به تحویل خودرو نیز مجددا از سوی خواهان مطرح شود به دلیل نبود شرایط فوق الذکر دعوای اضافی محسوب شده و به صورت جداگانه به آن ها رسیدگی شده و رای صادر خواهد شد.
بیشتر بدانیم : فایده تامین خواسته چیست؟
آیا امکان افزایش خواسته در مرحله تجدید نظر خواهی هست؟
طبق ماده ۹۸ قانون آئین دادرسی مدنی یکی از شرایط اساسی افزایش خواسته این است که تا پایان جلسه اول دادرسی انجام گیرد که همین نکته بیان کننده این است که این درخواست تنها در مرحله بدوی قابل طرح می باشد.
از طرف دیگر نیز دادگاه تجدید نظر تنها به مواردی که در حکم بدوی بیان شده باشد رسیدگی خواهد کرد و بدین ترتیب با تایید وکیل تجدید نظر خواهی امکان افزایش خواسته در مرحله تجدید نظر وجود نخواهد داشت.
افزایش خواسته چه آثاری دارد؟
یکی از علت های سخت گیری قانون گذار در بیان شرایط افزایش خواسته مربوط به همین آثاری می باشد که این اقدام بر روی دعوای مطروحه می گذارد.این آثار بر روی دعوا به شرح زیر است:
- افزایش هزینه دادرسی دادگاه برای رسیدگی به پرونده که باید مبلغ مازاد از سوی خواهان مجددا پرداخت شود.
- تعیین محدوده رسیدگی دادگاه زیرا این خواسته است که حدود و ثغور رسیدگی مقام قضایی را تعیین خواهد کرد و دادگاه نمی تواند نسبت به بیش تر از آن چه در قسمت خواسته تعیین شده حکم صادر نماید
- افزایش خواسته می تواند نسبت به قابلیت اعتراض به رای نیز موثر باشد و حسب مورد آن را قابل تجدید نظر یا فرجام خواهی نماید.
پرسش و پاسخ متنی
به صورت کلی تمامی نکات و مسائلی که باید هنگام افزایش خواسته به آن توجه نمایید را در این گفتار بیان کردیم و گفتیم که این اقدام چه تاثیری بر روی دعوای مطرح شده خواهد داشت.
اما در انتها بهتر است به این نکته اشاره کنیم که این اقدام همواره اقدامی به نفع خواهان نبوده و بهتر است پیش از انجام آن با یکی از وکلای زبده در این زمینه مشورت کرده تا با اطمینان خاطر و به طور کاملا صحیح انجام شود.