جرم شنود غیر مجاز یا استراق سمع به معنای شنیدن پنهانی مکالمات دیگری بدون داشتن اجازه شخص یا مجوز قانونی می باشد.
شنود مکالمات دیگری جز در مواردی که قانون گذار مشخص کرده است غیر مجاز بوده و برای آن مجازات تعیین شده است.
امروزه نیز با توجه به گسترش تکنولوژی و در دسترس بودن برنامه های مختلفی که برای این کار ساخته شده اند این اقدام از سوی برخی از افراد در حال انجام می باشد.
در این گفتار ضمن این که به بررسی دقیق این عنوان مجرمانه خواهیم پرداخت، شرایط شکایت از آن را در مواردی که این جرم بر علیه شما رخ داده باشد را نیز بیان خواهیم کرد.
بنابراین برای آگاهی بیشتر از این موارد بهتر است تا انتهای این مطلب که توسط وکیل دعاوی جرایم رایانه ای در موسسه اترس تهیه شده است همراه ما باشید.
مجازات جرم شنود غیر مجاز
برای اطلاع از میزان مجازات شنود غیر مجاز یا استراق سمع باید به متن قانون مراجعه کنیم. این جرم در ماده ۲ قانون جرایم رایانه ای از سوی قانون گذار جرم انگاری و مجازات آن تعیین شده است که به شرح زیر می باشد:
“هر کس به طور غیر مجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیر عمومی در سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا امواج الکترو مغناطیسی یا نوری را شنود کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از هشتاد و دو میلیون و پانصد هزار ریال تا پانصد میلیون ریال (۸۲.۵۰۰.۰۰ تا ۵۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال) یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد“
تعیین هر دو مجازات برای مرتکبین این جرم از موارد تشدید مجازات بوده که تشخیص آن بر عهده مقام قضایی می باشد. در خصوص نحوه تعیین آن از سوی دادگاه می توانید از مشاوره حقوقی جرایم رایانه ای که از سوی وکلای متخصص این حوزه ارائه می شود استفاده نمایید.
شرایط ارتکاب جرم شنود غیر مجاز
با توجه به مستند قانونی این عنوان مجرمانه که در مطلب پیش بیان کردیم شرایط ارتکاب این جرم را می توان شامل موارد زیر دانست:
- غیر مجاز بودن شنود داده ها
- غیر عمومی بودن اطلاعات و محتوای شنود شده: عمومی بودن محتوای شنود شده عنوان مجرمانه دیگری داشته و جاسوسی تلقی خواهد شد.
- شنود باید نسبت به داده های در حال انتقال باشد
توجه داشته باشید که اگر داده ها به صورت ذخیره بوده و شخصی به صورت غیر مجاز به آن دسترسی پیدا کند عنوان مجرمانه آن شنود غیر مجاز نبوده و دسترسی غیر مجاز یا سرقت رایانه ای می باشد که حسب مورد باید بررسی شود.
شنود مکالمات همسر جرم است؟
همان طور که مشاهده می کنید شنود مکالمات یا داده های هر شخص و به طور مطلق از سوی قانون گذار جرم انگاری شده است.
بنابراین می توان گفت شنود مکالمات همسر نیز از دایره شمول این عنوان مجرمانه خارج نبوده و دارای مجازات برای مرتکبین آن می باشد.
البته اگر این شنود با اجازه خود همسر باشد از نظر قانون گذار ایرادی نخواهد داشت.
بیشتر بدانیم : نحوه دریافت پرینت مکالمات همسر از دادگاه
در چه شرایطی امکان شنود قانونی وجود دارد؟
بر اساس اصول بیان شده در قانون اساسی کشور هیچ ارگان یا نهادی یا حتی افراد نمی توانند حریم خصوصی افراد را پایمال کنند مگر این که این اقدام به حکم قانون بوده و برای هدف بزرگ تری انجام شود.
بنابراین استراق سمع یا شنود از سوی مراجع مختلف امکان پذیر نبوده مگر در شرایطی که قانون مشخص کرده باشد که این موارد به شرح زیر است:
- انجام شنود برای حفظ امنیت کشور یا حقوق افراد جامعه بوده و استراق سمع برای حفاظت از آن ها لازم باشد
- دستور مقام قضایی برای انجام این اقدام به صورت موردی صادر شده باشد. بنابراین قاضی دادگاه باید به صورت موردی شخص مورد نظر، مدت شنود و تعداد آن را به صورت دقیق مشخص کند
- انجام شنود باید ضرورت داشته باشد و این موضوع نزد مقام قضایی به اثبات برسد.
بدین ترتیب اگر کشف حقیقت یا محافظت از امنیت کشور یا افراد جامعه به طریق دیگری ممکن باشد راهکار دیگر اولویت خواهد داشت.
تنظیم شکواییه برای جرم شنود غیر قانونی
مهم ترین اقدامی که می توان از سوی بزه دیده در برابر جرم شنود غیر مجاز صورت گیرد تنظیم شکواییه بوده که شروع یک پیگیری قضایی برای احقاق حقوق ضایع شده خود می باشد.
این اقدام بهتر است با کمک وکلای جرایم رایانه ای انجام شود که به صورت تخصصی به ارائه خدمات حقوقی در این زمینه می پردازند در این صورت شانس موفقیت شما در پرونده افزایش یافته و می توانید از حقوق خود بر اساس قوانین و مقررات به خوبی دفاع کنید.
تنظیم شکواییه از سوی بزه دیده اگر به درستی صورت نگرفته و اثبات جرم نسبت به متهم انجام نگیرد علاوه بر ضایع شدن حقوق شاکی، ممکن است متهم نسبت به اتهام بی اساسی که به او وارد شده است به جرم تهمت شکایت متقابلی کرده و برای افراد مجازات در پی داشته باشد.
بنابراین باید برای شکایت به این قبیل مسائل توجه داشته باشید تا دچار مسائلی از این دسته نشوید.
پرسش و پاسخ متنی با اترس
جرم شنود غیر مجاز به آن دسته از دسترسی به اطلاعات، داده ها و مکالماتی گفته می شود که به صورت آنلاین مشاهده می شود و در غیر این صورت اگر شخصی به داده های ذخیره شده دیگری نفوذ کند در واقع عنوان مجرمانه دیگری به اسم دسترسی غیر مجاز ارتکاب یافته که عنوان جداگانه ای هست.
شنود نیز در هیچ موردی به غیر از موارد نام برده در این گفتار حتی در برابر همسر مجاز نخواهد بود.