امین اموال غایب : از مهمترین مسائل مربوط به افراد غایب اداره اموال و دارایی های ایشان میباشد. زمانی که فرد غایب میشود اموالی را از خود به جای می گذار که نیاز به محافظت، نگهداری و همچنین مدیریت دارد تا از بین نرفته و در صورت بازگشت فرد غایب به او تحویل داده شده یا میان ورثه او تقسیم شود.
در ادامه این گفتار به تعریف امین و بیان وظایف این نهاد حقوقی خواهیم پرداخت. شیوه درخواست و تعیین امین از سوی دادگاه نیز باید بر اساس قوانین و مقررات موجود صورت گیرد که در ادامه توسط وکلای اترس مورد بررسی قرار خواهیم داد.
امین اموال غایب مفقود الاثر کیست؟
امین در معنای لغوی به معنی امانتدار و راز دارد شخص دیگری می باشد. در عالم حقوق نیز امین یک نهاد حقوقی مهم میباشد که در بسیاری مسائل از جمله غایب مفقود الاثر کاربرد دارد.
امین به نمایندگی از غایب در زمانی که خود او حضور نداشته باشد تعیین شده و اداره اموال او را بر عهده خواهد گرفت. البته اگر شخص غایب فردی را به عنوان وکیل یا نماینده خود برای اداره اموال پیش از غیبت مشخص کرده باشد، دیگر امین تعیین نخواهد شد.
شیوه تعیین امین برای اموال غایب مفقود الاثر
شیوه تعیین امین برای اداره اموال غایب مفقود الاثر در ماده ۱۰۱۲ قانون مدنی پیش بینی شده است. در این ماده مقرر شده است که
“اگر غایب مفقودالاثر برای اداره اموال خود تکلیفی معین نکرده باشد و کسی هم نباشد که قانونا حق تصدی امور او را داشته باشد محکمه برای اداره اموال او یک نفر امین معین میکند تقاضای تعیین امین فقط از طرف مدعیالعموم و اشخاص ذینفع در این امر قبول میشود.”
بنابراین باید درخواست تعیین امین از سوی یکی از ذی نفعان در اموال غایب مانند ورثه او ارائه شده و یا دادستان که امروزه در نقش مدعی العموم می باشد برای تعیین امین اقدام نماید.
امین برای اداره اموال و دارایی های غایب ممکن است از میان وراث، بستگان یا آشنایان شخص غایب انتخاب شده و اگر هیچ یک از آنها وجود نداشته باشند دادستان موظف به اداره این اموال است.
آیا به امین اموال غایب دستمزد تعلق میگیرد؟
پاسخ این سوال مثبت است زیرا امین باید در عوض خدماتی که در خصوص اموال غایب انجام میدهد دستمزد گرفته و مجبور به انجام امور رایگان نباشد. بنابراین باید برای تعیین میزان دستمزد امین به مواد قانونی مراجعه کنیم.
بر اساس ماده ۱۵۰ قانون امور حسبی حق الزحمه امین به این صورت است که “در موردی که اموال غایب به تصرف ورثه یا امین داده شده باشد دادگاه می تواند حق الزحمه متناسبی از درآمد اموال برای ورثه یا امین معین نماید هزینه حفظ و اداره اموال غایب از اموال غایب برداشته می شود.”
البته در مواردی که در نتیجه اداره اموال سود و منفعتی به آن اضافه نشده باشد نیز امین مستحق دریافت دستمزد میباشد که بر اساس شرایط و میزان زحمتی که برای اداره اموال کشیده باشد از سوی مقام قضایی پیش از تقسیم اموال میان ورثه معین و پرداخت خواهد شد.
نمونه فرم دادخواست تعیین امین اموال غایب
نمونه فرم دادخواست تعیین امین از سوی مقام قضایی در این مطلب آورده شده است که باید از سوی ذی نفع به دادگاه تقدیم شود.
البته در صورتی که درخواست دهنده خواهان این است که تمامی مراحل قضایی به درستی و با سرعت بیشتری طی شود، بهتر است از مشاوره حقوقی تلفنی موسسه اترس استفاده نماید.
بیشتر بدانیم : ضم امین چیست ؟
اولویت تعیین امین اموال غایب
هیچ از نزدیکان غایب مفقود الاثر برای اینکه امین باشند بر دیگری اولویت ندارند مگر یک گروه خاص و آن هم ورثه غایب می باشند. این نکته از موارد بسیار مهمی است که در ماده ۱۰۱۴ قانون مدنی مشخص شده است. اما شرطی برای اجرای این ماده در نظر گرفته شده است و آن هم ارائه تضمینات لازم به دادگاه میباشد.
ارائه تضمینات لازم که مقام قضایی مشخص کننده میزان و نحوه آن میباشد از این جهت دریافت می شود که در صورتی که غایب بازگشت و یا شخص ثالثی حقی بر این اموال داشت، بتوان امین را مجبور به بازگرداندن اموال به غایب بازگشته و یا طلبکار غایب نمود.
تضمین ارائه شده نیز در صورت پس دادن اموال به غایب یا تقسیم اموال میان وراث آزاد خواهد شد.
وظایف امین اموال غایب مفقود الاثر
به طور کلی وظیفه اصلی امین اداره اموال و دارایی های شخص غایب به نحوی می باشد که مصلحت او رعایت شود. برخی از وظایف امین که برای رسیدن به این هدف توسط قانونگذار پیش بینی شده است به شرح زیر می باشد:
- فروش اموال ضایع شدنی فرد غایب و تبدیل آن به اموالی که در طول زمان ضایع نمیشوند به صورتی که نفع مالی غایب در این معاملات حفظ شود.
- فروش اموال غایب از سوی امین در خصوص اموالی که احتیاج کمتری به آن بوده و خرید اموالی که نیاز بیشتری به آن هست.
- پرداخت نفقه همسر و فرزندان فرد غایب در صورتی که وجه نقد در دارایی های او وجود داشته باشد. در صورتی که وجه نقد موجود نباشد باید اموال را به قیمت عادله فروخته و نفقه این افراد را پرداخت نماید.
نکته مهم: در غیر از مواردی که فوقا به آن اشاره کردیم، امکان فروش و رهن گذاشتن اموال غایب وجود نخواهد داشت.
دادگاه صالح برای نصب امین غایب مفقود الاثر
مرجع صالح برای تعیین اموال غایب مفقود الاثر دادگاه خانواده آخرین اقامتگاه شخص غایب میباشد. اقامتگاه معمولا همان محل زندگی شخص غایب است مگر در مواردی که بر اساس قوانین مکان دیگری را به عنوان اقامتگاه مشخص کرده باشد.
تقسیم اموال غایب مفقود الاثر
در صورتی که حکم موت فرضی شخص غایب از سوی دادگاه صادر شود، اموال میان ورثه تقسیم خواهد شد. حکم موت فرضی در مواردی صادر خواهد شد که در شرایط موجود، احتمال زنده بودن فرد بسیار پایین باشد.
تقسیم اموال میان ورثه نیز دارای نکات حقوقی و پیچیدگی هایی است که لازم است در این زمینه با یک وکیل ارث مشورت نمایید.
سوال و جواب حقوقی با وکیل
تعیین امین برای غایب از مهمترین اقدامات حقوقی در این زمینه میباشد که باید بر اساس قوانین و مقررات صورت گیرد. در صورتی که نیاز به تنظیم دادخواست در این زمینه دارید بهتر است از وکلای متخصص در این حوزه مشورت گرفته یا انجام امور حقوقی و پیگیری پرونده را به ایشان بسپارید.