حکم جلب چک برگشتی : چک یکی از اسناد تجاری معتبر و پر کاربرد میباشد که ضمانت اجراهایی برای شخص صادر کننده ای که از پرداخت وجه چک به دارنده امتناع مینماید پیش بینی گردیده است.
ضمانت اجرا های مرتبط با چک در قانون تجارت،قانون چک،قانون مجازات اسلامی پیش بینی گردیده است.
یکی از ضمانت اجراهای موثر ،صدور حکم جلب برای چک برگشتی میباشد. تمامی افراد در جامعه به نحوی با ضمانت اجرا های چک مواجه گردیده اند و بحث حکم جلب چک همواره یکی از دغدغه های افرادی است که از این سند تجاری در معاملات روزمره خود استفاده مینمایند .
مقاله پیش رو با هدف بررسی حکم جلب برای دو نوع چک های قدیمی و چک های صیادی(بنفش)و نحوه دریافت حکم جلب وانواع حکم جلب چک برگشتی(کیفری/حقوقی)و مدت زمان دریافت حکم جلب و …. تنظیم گردیده است.
خدمات اترس در زمینه حکم جلب چک برگشتی
دعاوی مرتبط با چک و حکم جلب چک برگشتی دارای جنبه های تخصصی بسیار زیادی میباشد که در تمامی مراحل آن توصیه میگردد از وکیل متخصص دعاوی چک و حکم جلب چک برگشتی کمک گرفته شود.
موسسه حقوقی اترس با ارائه راهکار ها و مشاوره حقوقی در زمینه:
- تنظیم دادخواست و تنظیم شکواییه چک برگشتی
- انجام مراحل دریافت حکم جلب چک برگشتی
- ارائه راهکار و انجام رفع اثر از حکم جلب چک برگشتی
و انجام کلیه خدمات از جمله تنظیم لوایح و مشاوره حقوقی چک به صورت حضوری و تلفنی و پیگیری و دفاع از طرفین پرونده در دعاوی چک برگشتی و … در کنار شماست و میتوانید از طریق تماس تلفنی با شماره …..ارتباط بر قرار کنید.
انواع چک های رایج
پیش از بررسی حکم جلب چک یرگشتی ،لازم است در خصوص انواع چک توضیحاتی داده شود.در اینجا توصیه میشود به مقاله چک مراجعه نمایید به صورت تفصیلی مطالعه نمایید.
چک ها به دو دسته چک صیادی (چک های بنفش رنگ)و چک های قدیمی تقسیم میشود.
چک های قدیمی
چک های قدیمی در هیچ سامانه ای ثبت نمیگردید و مبادله آن صرفا از طریق فیزیکی و اصطلاحا دست به دست بوده است و هر شخصی که چک را در اختیار داشت مالک شناخته میشد.
مطالبه آن در صورت صدور گواهی عدم پرداخت صرفا از طریق طرح دعوای مطالبه وجه چک بوده است و هیچ مزیتی نسبت به سایر دعاوی مالی نداشت،به اینصورت که فرد دارنده پس از صدور گواهی عدم پرداخت میبایست ابتدا طرح دعوا مطالبه وجه نموده و پس از تشکیل جلسه رسیدگی و اثبات آن در دادگاه و گذراندن مهلت های مقرر اعتراض مطابق قانون به مرحله اجرا میرسید و این فرایند گاهاً ماه ها زمان میبرد.
ضمن اینکه مسدودی حساب های بانکی صادر کننده به محض برگشت خوردن چک اتفاق نمی افتاد(بر خلاف چک های صیادی)و این امر صرفا در مرحله اجرای حکم یا تامین خواسته صورت میپذیرفت و در مواردی به دلیل زمانبر بودن فرایند دادرسی موجب تضییع حقوق دارنده و انتقال اموال صادر کننده چک میگردید.
چک های صیادی
چک های صیادی در سال های اخیر جایگزین چک های قدیمی گردیده است و تفاوت های بسیار زیادی از لحاظ ظاهری و ثبت چک در سامانه صیاد و ضمانت اجرای آن و سرعت در پرداخت و رسیدگی به آن با چک های قدیمی دارد.تفاوت های آن عبارتست از:
- چک های صیادی در سامانه ثبت چک صیاد ثبت میگردد و تمامی تغییرات و انتقالات در آن ثبت میگردد.
- پس از صدور گواهی عدم پرداخت و ظرف ۴۸ ساعت تمامی حساب های جاری صادر کننده چک در تمامی بانک ها مسدود میگردد.
- مطالبه آن از طریق درخواست صدور اجراییه از طریق دادگاه صالح میباشد و به سرعت و با زمان کمتر از یکماه از تاریخ درخواست فرایند اجرایی طی میگردد
در نهایت به دریافت حکم جلب صادر کننده منتهی میشود.
انواع حکم جلب چک برگشتی
چک برگشتی مطابق قانون صدور چک از دو طریق قابل پیگرد قانونی خواهد بود:
الف-مسیر حقوقی
چک برگشتی قابل پیگیری در دادگاه های عمومی از مسیر طرح دعاوی مططالبه وجه چک و یا صدور اجراییه چک میباشد.
در این حالت پس از صدور حکم قطعی و یا صدور اجراییه در صورتی که شخص محکوم علیه(مدیون/صادر کننده چک)نسبت به پرداخت وجه چک اقدام نکند و چنانچه در نتیجه استعلامات مالی از ایشان یافت نشود میتوان درخواست صدور حکم جلب نمود.
ب-مسیر کیفری
مطابق قانون چک،چنانچه صادر کننده اقدام به صدور چک بلا محل نماید،به این معنی که با وجود اطلاع از اینکه حساب چک،فاقد موجودی کافی به میزان چک میباشد اقدام به صدور چک نماید،مرتکب جرم صدور چک بلامحل میباشد .
دارنده میتواند ظرف ۶ ماه از تاریخ صدور چک و صدور گواهی عدم پرداخت اقدام به شکایت کیفری نموده و پس از صدور حکم محکومیت ممکن است منجر به صدور حکم جلب گردد.
مراحل اخذ حکم جلب برای چک برگشتی
مطابق قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و قوانین چک،جهت اخذ حکم جلب برای چک برگشتی لازم است سلسله اقدامات قانونی در خصوص محکوم علیه در جهت وصول محکوم به انجام شود و چنانچه اقدامات انجام شده منتج به وصول محکوم به نگردد،پس از درخواست محکوم له،واحد اجرای احکام میتواند نسبت به صدور حکم جلب اقدام نماید.برای طی این مسیر میبایست:
- حکم قطعی محکومیت و یا اجراییه صادر شود.
- پرونده اجرایی در اجرای احکام تشکیل شود.
- پس از درخواست محکوم له،استعلامات سه گانه اموال محکوم علیه اخذ شود.استعلام سه گانه شامل استعلام از بانک های کشورجهت دریافت موجودی حساب ها،استعلام از پلیس راهور جهت دریافت اطلاعات اموال منقول محکوم علیه مانند خودرو و موتور سیکلت و … و استعلام از اداره ثبت اسناد و املاک کشور جهت شناسایی اموال غیر منقول مانند زمین و باغ و خانه و …. میباشد.
- چنانچه اموالی از محکوم علیه یافت نشود محکوم له میتواند طی لایحه ای درخواست صدور حکم جلب سیار و سراسری از قاضی اجرای احکام نماید.
- پس از درخواست صدور حکم جلب ،واحد اجرای احکام پیش از صدور حکم جلب اقدام به استعلام از شعبه مینماید.موضوع استعلام این است که آیا محکوم علیه اقدام به ثبت دادخواست اعسار نموده است یا نه.چنانچه محکوم علیه اقدام به ثبت دادخواست اعسار نموده باشد صدور حکم جلب تا تعیین تکلیف وضعیت اعسار متوقف میگردد.
- چنانچه در نتیجه استعلام مشخص گردد محکوم علیه دادخواست اعسار تقدیم نکرده است،اجرای احکام موظف است مطابق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی حکم جلب سراسری و سیار صادر نماید.
وضعیت صدور حکم جلب چک برگشتی در صورت تقدیم دادخواست اعسار از پرداخت محکوم به
در صورتی که محکوم علیه اقدام به ثبت دادخواست اعسار از پرداخت محکوم به نماید دو حالت ایجاد میشود:
۱-در صورتی که تقدیم دادخواست اعسار پیش از صدور حکم جلب باشد،صدور حکم جلب تا تعیین وضعیت پرونده اعسار متوقف میماند.
چنانچه حکم قطعی مبنی بر پذیرش اعسار و تقسیط بدهی صادر شود صدور حکم جلب منتفی میگردد.شایان ذکر است در صورتی که محکوم به تقسیط گردد و شخص محکوم علیه(معسر)اقساط را در مواعد مقرر پرداخت نکند،امکان صدور حکم جلب به میزان اقساط فراهم میگردد.
۲-در صورتی که پس از صدور حکم جلب و یا اجرای حکم جلب محکوم علیه اقدام به تقدیم دادخواست اعسار نماید،اجرای جلب متوقف به تعیین وضعیت اعسار میشود.
ممکن است قاضی اجرای احکام تشخیص دهد توقف اجرای حکم جلب منوط به سپردن کفیل و یا وثیقه گردد که در این صورت میبایست ابتدا کفیل معرفی و یا وثیقه تودیع گردد وسپس محکوم علیه به طور موقت آزاد گردد و یا اجرای حکم جلب متوقف گردد.
حکم جلب چک های برگشتی قدیمی
صدور حکم جلب چک های قدیمی پس از برگشت خوردن چک و تقدیم دادخواست مطالبه وجه چک و صدور حکم مبنی بر محکومیت صادر کننده چک و گذشتن مهلت های مقرر قانونی تجدید نظر خواهی و فرجام خواهی و پس از قطعیت دادنامه و تشکیل پرونده اجرایی ممکن میباشد.
این فرایند اصولا حد اقل حدود ۳ الی ۶ ماه طول میکشد .البته باید توجه داشت شرایط اعسار مطابق موارد فوق الذکر در مورد چک های قدیمی نیز جاری است.
حکم جلب چک های برگشتی صیادی
رسیدن به مرحله صدور حکم جلب برای چک های صیادی فرایند کوتاه تر و سریعتری نسبت به چک های قدیمی است و ممکن است در مهلت کمتر از یک ماه با پیگیری وکیل متخصص چک صورت پذیرد و منتج به وصول وجه چک شود.
فرایند به این صورت میباشد که پس از برگشت خورد چک و درخواست صدور اجراییه چک صیادی و متعاقب آن صدور اجراییه و وصول پرونده به اجرای احکام پس از طی تشریفات فوق الذکر میتوان درخواست صدور حکم جلب نمود.
سوالات حقوقی خود را بپرسید
بدیهی است حکم جلب چک برگشتی اگرچه در ظاهر بسیار صادره به نظر میرسد اما دارای جنبه های تخصصی و فنی بسیار زیادی است که در این فرایند استفاده از دانش وکلای متخصص چک موسسه حقوقی اترس میتواند موجب تسریع این فرایند گردد.