رای اصلاحی : ارتکاب اشتباه از سوی انسان امری کاملا طبیعی میباشد و برای قضات دادگاه نیز ممکن است رخ دهد.
بنابراین قانونگذار در هنگام وضع قوانین، چنین مشکلاتی را پیش بینی کرده است تا در زمان بروز آن راهکار قانونی پیش پای افراد وجود داشته باشد و حق هیچکس در این میان ضایع نگردد.
در صورت بروز اشتباه از سوی مقام قضایی رای اصلاحی از سوی ایشان صادر میگردد. تعریف و بررسی شرایط صدور رای اصلاحی نیازمند توجه به برخی از نکات حقوقی میباشد.
در ادامه این گفتار که توسط وکلای اترس تهیه شده است به تعریف و بیان نکات حقوقی آن خواهیم پرداخت.
اصلاح رای به چه معناست؟
این امر به معنای تصحیح مشکلاتی که در هنگام تنظیم و صدور رای رخ داده است میباشد. سوالی که در این میان دارای اهمیت است مربوط به این میباشد که اصلاح رای در خصوص چه مشکلاتی صورت میگیرد؟
پاسخ این سوال در ماده ۳۰۹ قانون آئین دادرسی مدنی پیش بینی شده است. در این ماده قانونگذار بیان میکند که
“هرگاه در تنظیم و نوشتن رای دادگاه سهو قلم رخ دهد مثل از قلم افتادن کلمه ای یا زیاد شدن آن و یا اشتباهی در محاسبه صورت گرفته باشد تا وقتی که از آن درخواست تجدیدنظر نشده، دادگاه راسا یا به درخواست ذی نفع، رای را تصحیح مینماید”
بنابراین میتوان گفت در خصوص آرایی که دارای مشکلات نگارشی، املایی یا محاسباتی داشته باشند صادر میگردد.
شرایط اصلاح رای دادگاه
بر اساس استنباطی که از ماده ۳۰۹ قانون آئین دادرسی مدنی میشود، شرایط صدور از سوی دادگاه شامل موارد زیر میباشد:
- اشتباه نگارشی در تنظیم رای دادگاه
- اشتباه املایی در هنگام نگارش رای
- اشتباه محاسباتی در اعداد و ارقامی که در رای بیان شده است
- اصلاح رای پیش از درخواست تجدیدنظر از سوی محکوم علیه باشد
- مقام قضایی شخصا یا به درخواست ذی نفع اقدام به اصلاح رای نماید
اصلاح رای در مرحله اجرا
گاهی ممکن است دادگاه متوجه اشتباهی که در هنگام صدور رای رخ داده است نشده باشد و همچنین از سوی طرفین دعوا نیز در مرحله تجدید نظر خواهی هیچ درخواستی مبنی بر اصلاح رای صادره ارائه نشده و مفاد رای در مرحله و شعبه اجرای احکام مدنی قرار گیرد.
در این صورت دادگاه نخستین که صادر کننده رای بوده است، میتواند در زمان اجرای حکم صادر شده، اقدام به اصلاح رای نماید. این اقدام باید از سوی مقام قضایی با صدور رای اصلاحی و ابلاغ آن به طرفین صورت گیرد.
مهلت درخواست
پیش از این نیز اشاره کردیم که اصلاح رای تا زمان تجدید نظر خواهی می تواند از سوی دادگاه انجام شده یا ذی نفع برای آن درخواست بدهد.
از آن جایی که مهلت تجدید نظر خواهی نسبت به آرای غیر قطعی به مدت ۲۰ روز می باشد، مهلت درخواست اصلاح رای تا پیش این مدت ۲۰ روزه میباشد.
بیشتر بدانیم : فرجام خواهی چیست ؟

اعتراض به رای اصلاحی
در بررسی ماده ۳۰۹ قانون آئین دادرسی مدنی که در ابتدای این گفتار انجام دادیم، متوجه شدیم که رای اصلاحی یک رای مستقل از رای اصلی نبوده و تنها جزئی از آن میباشد که اشتباهی که در آن رخ داده بوده است را دارا نیست.
بنابراین نمیتوان به طور مستقل نسبت به رای اصلاحی اعتراض کرد. مشاوره حقوقی اعتراض به رای دادگاه بیان میکند افرادی که خواهان اعتراض به رای دادگاه می باشند باید نسبت به رای اصلی اعتراض کرده و در صورتی که به رای اصلاحی اعتراض نمایند، دادخواست ایشان رد خواهد شد.
نمونه رای
برای آگاهی بیشتر میتوانید نمونه رای اصلاحی کیفری را در اینجا ملاحظه فرمایید
اصلاح رای دادگاه تجدیدنظر
این امر در دادگاه تجدیدنظر نیز مانند رای دادگاه نخستین میباشد. بنابراین اگر هر یک از اشتباهات نام برده در رای تجدید نظر خواهی نیز وجود داشته باشد میتواند راسا از سوی قاضی صادر کننده اصلاح شده و یا به درخواست ذی نفع رای اصلاحی صادر گردد.
وکیل برای اصلاح رای دادگاه
شما میتوانید برای این امر از وکیل پایه یک دادگستری کمک بگیرید. مزیت کمک گرفتن از وکلای دادگستری این است که میتواند سرعت عمل شما در اقدامات حقوقی و قضایی را بالا برده و همچنین از هدر رفتن وقت و هزینه های شما به طور چشمگیری بکاهد.
موسسه حقوقی مجاز اترس که در بسیاری از دعاوی حقوقی و کیفری به ارائه خدمات حقوقی به موکلین خود می پردازد، از بهترین گزینه های انتخابی برایرسیدگی مشکل شما در دادگاه است.
آیا اصلاح رای حقوقی و کیفری متفاوت است؟
همانطور که میدانید آرای صادره در دعاوی حقوقی و کیفری از نظر ماهوی بسیار متفاوت هستند. مسئله رای اصلاحی در قوانین آئین دادرسی کیفری نیز پیش بینی شده است. در ماده ۳۸۱ قانون فوق الذکر چنین بیان شده است که
“هرگاه در تنظیم و نوشتن رای دادگاه، سهو قلمی مانند کم یا زیاد شدن کلمه ای رخ دهد و یا اشتباهی در محاسبه صورت گیرد، چنانچه رای قطعی باشد یا به علت عدم تجدید نظر خواهی و انقضای مواعد قانونی، قطعی شود یا هنوز از آن تجدید نظر خواهی نشده باشد، دادگاه خود یا به درخواست ذی نفع یا دادستان، رای تصحیحی صادر می کند”
بنابراین، از آنجایی آرای اصلاحی مربوط به زمانی هست که ایرادی در نگارش، املا یا محاسبات وجود دارد و وارد ماهیت رای نمیشود، صدور رای اصلاحی در دعاوی حقوقی و کیفری تفاوتی نخواهد داشت.
بیشتر بدانیم : چکونگی ابطال رای داور و مراحل آن
سوال و جواب حقوقی با وکیل اترس
این رای یک اقدام قانونی از سوی مقام قضایی میباشد که در نتیجه آن، اشتباهاتی که هنگام صدور رای مرتکب شده است را تصحیح میکند.
چنین اشتباهاتی شامل محتوای رای و ایجاد کننده حق برای هیچ یک از طرفین نخواهد بود و تنها شامل ایراداتی در نگارش، املای کلمات یا جمله بندی و محاسبات میباشد.
این اقدام در هر یک از مراحل دادرسی حتی در زمان اجرای رای نیز ممکن بوده و تنها روش متفاوتی برای آن وجود دارد که در طول این گفتار بیان کردیم.
