سفته ضمانت کار : چک و سفته همواره یکی از پرکاربرد ترین اسناد تجاری میباشند که به دلیل ضمانت اجرا های پیش بینی شده قانونی برای آنها، در انواع معاملات و قرارداد ها مورد استفاده قرار میگیرند.
اگر چه سفته ضمانت کار روشی جهت تضمین انجام تعهدات است و به خودی خودی بدون وجود شرایطی قابل وصول نمیباشد،اما چنانچه اصول قانونی تنظیم و درج آن در قرارداد رعایت نشود زمینه ساز اختلافات جدی فیمابین کارگر و کارفرما در ضرر مالی برای صادر کننده آن میباشد.
در این مقاله تلاش گردیده است به مسائلی چون حدود مسئولیت های صادر کننده سفته ضمانت کار،زمان استرداد سفته ضمانت کار و سایر مسائل مهم در این موضوع پرداخته شود.
خدمات اترس در زمینه سفته ضمانت کار
موسسه حقوقی اترس با حضور وکیل متخصص در حوزه قرارداد ها و مسائل مرتبط با کارگر و کارفرما ؛
قرارداد کار را به صورت قانونی با قید شرایط قانونی مربوط به سفته ضمانت کار تنظیم مینماید.
- در طرح دعاوی مرتبط با سفته ضمانت کار و استرداد سفته ضمانت از کارفرما و پیگیری اینگونه دعاوی اقدامات موثری را انجام میدهد.
- در مواردی که مطابق قرارداد کارگران تعهدات خود را انجام نداده اند،از کارگران در مراجع قضایی و پرداخت خسارت دفاع مینماید.
- در صورت وقوع تخلف از سمت کارگر و مطالبه سفته ضمانت کار توسط کارفرما، از کارفرمایان در جهت وصول سفته دفاع مینماید.
- ارائه مشاوره حقوقی در زمان تنظیم سفته ضمانت کار و درج آن در قرارداد و اخذ رسید و … را به صورت تخصصی انجام میدهد.
در نهایت با ایجاد تعادل در امور کارگری و کارفرمایی با تنظیم قرارداد مطمئن و ارائه راهکار های حقوقی ، اطمینان خاطری برای طرفین (کارگر و کارفرما)جهت همکاری در محیطی امن ایجاد مینماید.
تعریف سفته ضمانت کار
در روابط کاری و قرارداد های کار ،یکی از اسنادی که غالبا توسط کارفرمایان جهت کسب اطمینان از حسن انجام تعهدات کارگر و پایبندی او به تعهدات و وظایف شغلی اش از وی دریافت میشود سفته ضمانت کار میباشد.
در این صورت یک فقره سفته با مبلغ مندرج در سفته که ممکن است از ۱ میلیون تومان تا چند صد میلیون تومان باشد، از کارگر اخذ میگردد و وجود این سفته در اختیار کارفرما تضمینی برای حسن انجام تعهدات قراردادی کارگر میباشد.به این سفته ،سفته ضمانت کار میگویند.
در سفته ضمانت کار،هدف از صدور سفته دریافت وجه نمیباشد،به عبارتی دیگر ،در این نوع، سفته از حالت صرفا تجاری بودن خارج گردیده و در مقام تضمین و دادن اطمینان به کارفرما بوده و میبایست در قالب قرارداد تفسیر شود.در خصوص سفته حسن انجام کار بیشتر بدانید.
مسئولیت های ناشی از سفته ضمانت کار
اگر چه گفته شد هدف از صدور سفته ضمانت کار،صرفا دریافت وجه نقد نمیباشد و در جهت تضمین و اطمینان دادن به کارفرما از آن استفاده میشود،لیکن چنانچه کارفرما در صدد واخواست و وصول آن از طریق مراجعه به مراجع قضایی بر آید،همانند هر سند تجاری دیگر با اثبات تخلف کارگر میتواند کارگر را محکوم به پرداخت مبلغ مندرج در سفته نموده و مبلغ را از وی دریافت نماید.
لذا بهتر است مسئولیت های ناشی از آن به روشنی تبیین گردد:
مسئولیت های کارگر
در قرار داد کار میبایست اطلاعات سفته و جهات استفاده از آن و تضمینی بودن آن به صراحت ذکر گردد و کارگر در قبال تحویل آن به کارفرما از ایشان رسید دریافت نماید.
در این شرایط کارگر میبایست وظایف شغلی و تعهدات قراردادی را به طور کامل اجرا نماید .در غیر اینصورت ، چنانچه کارگر از تعهدات قراردادی مندرج به هر دلیلی امتناع نماید،کارفرما میتواند به استناد سفته و موارد مندرج در قرارداد با اثبات تخلف کارگر ، از ایشان مطالبه خسارت نماید.
مسئولیت های کارفرما
کارفرما نیز بر اساس شرایط مندرج در قرارداد ،صرفا در حدود همان شرایط و زمانی که کارگر سبب نقض تعهدات قراردادی خود شده میتواند از سفته استفاده نموده و نسبت به وصول آن اقدام نماید.
چنانچه کارفرما به صورت غیر منصفانه و خارج از شرایط قراردادی و بدون در نظر گرفتن اینکه سفته صادر شده بابت ضمانت بوده است اقدام به وصول آن نماید،کارگر میتواند تحت عناوین سو استفاده و خیانت در امانت و … علیه ایشان اقدام کیفری و یا حقوقی انجام دهد.
اهمیت درج ضمانتی بودن سفته در قرارداد
مشکل اصلی در سفته ضمانت کار زمانی ایجاد میشود که در متن سفته یا در قرارداد و یا حتی در رسید تحویل سفته به” ضمانتی بودن” آن هیچگونه اشاره ای نشده باشد.
در این حالت کارفرما میتواند سفته را بدون نیاز به اثبات تخلف کارگر از تعهدات خود،همانند یک سند تجاری عادی به اجرا گذاشته و کارگر را محکوم به پرداخت آن نماید.
در این شرایط کارگر میبایست با ارائه شاهد و قرائن و دلایل اثبات نماید که سفته بابت تضمین حسن انجام کار بوده و چنانچه قاضی رسیدگی کننده این موضوع را احراز نماید میتواند از صدور حکم محکومیت کارگر به پرداخت آن به نفع کارفرما در حالتی که کارگر قصور و تقصیری نداشته باشد خودداری نماید.
پس رعایت این نکته بسیار ضروری میباشد که ؛
اولا ؛در قرارداد کار به شماره و مبلغ و ضمانتی بودن سفته به صراحت اشاره شود.
ثانیا؛هنگام تحویل آن به کارفرما رسیدی از ایشان اخذ شده و در آن ذکر شود سفته بابت ضمانت کار تحویل گردیده است.همچنین یک نسخه تصویر سفته را در اختیار داشته باشید.
بیشتر بدانیم : مزایای استفاده از سفته الکترونیکی چیست؟
سفته ضمانت کار چه زمانی باید به کارگر مسترد شود؟
یکی از دغدغه ها و پرسش های اصلی در مورد سفته ضمانت کار زمان استرداد سفته به کارگر میباشد.
در خصوص زمان استرداد سفته به کارگر سه حالت را میتوان متصور شد:
۱- در قرارداد یا در رسید تحویل ،زمان مشخصی جهت استرداد تعیین شده باشد.
برای مثال ذکر گردیده باشد در تاریخ مشخص سفته به کارگر مسترد میشود،یا اینکه سه ماه پس از پایان قرارداد سفته به کارگر مسترد میشود.در این حالت کارفرما میبایست مطابق زمان تعیینی سفته را مسترد نماید.مگر اینکه ادعایی در خصوص تخلفات کارگر داشته باشد که در اینصورت این ادعا باید در دادگاه مطرح و بررسی شود.
چنانچه در زمان تعیینی کارفرما از استرداد لاشه سفته خودداری نماید کارگر میتواند از طریق مراجع قضایی نامبرده را ملزم به استرداد سفته نماید.
۲- اگر زمان مشخصی تعیین نشده باشد،قاعده این است که با پایان قرارداد و یا فسخ آن توسط هر یک از طرفین،کارفرما ملزم به استرداد آن به کارگر میباشد.
البته در این شرایط نیز چنانچه کارفرما ادعایی در خصوص تخلف کارگر از تعهدات خود داشته باشد میتواند با طرح آن در مراجع قضایی تا حصول نتیجه و اثبات آن از استرداد سفته امتناع نماید.
۳- زمانی که قرارداد تمدید شود و همکاری ادامه یابد،نظر به توافقات طرفین،سفته تا زمان همکاری معتبر میماند.
در صورتی که در قرارداد جدید در خصوص مبلغ سفته و یا شرایط آن توافق جدیدی شود،توافقات جدید ملاک عمل خواهند بود.
مسئولیت های قانونی ناشی از عدم استرداد
در صورت حصول شرایط فوق در خصوص استرداد سفته و زمانی که کارگر هیچگونه تخلفی را مرتکب نشده است ،کارفرما ملزم میباشد سفته را به کارگر مسترد نماید.در غیر اینصورت؛
- کارگر میتواند با ارسال اظهارنامه رسمی استرداد آن را به صورت قانونی از کارفرما درخواست نماید.
- در صورت استنکاف کارفرما علی رغم ارسال اظهارنامه،کارگر میتواند از دادگاه تحت عنوان دادخواست “استرداد سفته” کارفرما را ملزم به استرداد نماید.
- در صورتی که کار فرما علاوه بر استنکاف ، با سو استفاده از سفته ،آنرا به اجرا بگذارد، کارگر میتواند با ارائه دلایل مبنی بر ضمانتی بودن آن،در دادگاه دفاع نموده و همچنین از کارفرما شکایت کیفری تحت عناوین مجرمانه پیش بینی شده قانونی نماید.
نکات مهم ارایه سفته ضمانت کار
در خصوص کارگران:
- سفته را بدون درج عبارت” ضمانتی بودن” تحویل ندهید.
- حتی الامکان از کارفرما رسید کتبی تحویل دریافت نمایید.
- در زمان امضای سفته در متن آن عبارت” بابت تضمین حسن انجام کار” را ذکر نمایید.
- اطلاعات سفته و زمان استرداد آن را در قرارداد تصریح نمایید.
- در صورت استنکاف کارفرما از استرداد،آنرا به صورت قانونی مطالبه نمایید.
نکات مهم دریافت سفته ضمانت کار
در خصوص کارفرمایان:
- مبلغ سفته را متناسب با مبلغ قرارداد دریافت نمایید.
- در قرارداد شرایط جامع و کاملی را جهت وصول سفته پیش بینی نمایید و تمامی ریسک های قراردادی را پیش بینی نمایید.
- در صورت تخلف کارگر از تعهدات قراردادی،مستندات کاملی را جهت ارائه به مرجع قضایی جمع آوری نمایید تا ریسک سو استفاده از سفته و تبعات قانونی آنرا کاهش دهید.
- پس از فرا رسیدن زمان استرداد سفته و انجام کامل تعهدات و عدم تخلف از سمت کارگر،سفته را فورا و با دریافت رسید تحویل به کارگر تحویل دهید.
پرسش و پاسخ حقوقی با وکیل قرارداد اترس
در نهایت با توجه به اینکه سفته ضمانت کار دارای تبعات قانونی و مالی برای هر دو طرف (کارگر و کارفرما)میباشد،بدیهی است استفاده از تجربیات وکیل متخصص در زمینه سفته ضمانت کار و روابط کارگری و کارفرمایی میتواند از بروز بسیاری از چالش ها و دعاوی حقوقی و شکایت های کیفری علیه شما جلوگیری نماید.