موسسه حقوقی اترس

حکم اعسار

حکم اعسار : در این مقاله به سوالات پرتکرار مخاطبان موسسه حقوقی اترس  در خصوص اعسار که در  مشاوره حقوقی که توسط وکلای پایه یک دادگستری  صورت میگیرد  مطرح شده است ، پاسخ می دهیم.

هزینه تنظیم لایحه برای اعسار

۵,۵۰۰,۰۰۰
تومان
  • تماس با اترس
  • یک ساعت مشاوره حقوقی با وکیل
  • ارسال لایحه

پرسش و پاسخ حقوقی حکم اعسار

حکم اعسار از مهمترین احکامی میباشد که از سوی مراجع قضائی صادر میشود. این اهمیت به جهت تاثیر حقوقی و مالی این حکم میباشد.

اعسار به طور کلی به معنای ناتوانی در پرداخت میباشد. گاهی اعسار برای ناتوانی در پرداخت بدهکاری شخص مورد استفاده قرار میگیرد و گاهی نیز برای عدم توانایی در پرداخت هزینه های دادرسی.

برای دریافت حکم اعسار، متقاضیان باید در ابتدا دادخواست اعسار خود را به مرجع قضائی تقدیم کرده و با استفاده از ادله و مستندات مختلف، این مسئله را نزد مقام قضائی به اثبات برسانند.

در نتیجه این حکم ممکن است از پرداخت هزینه های دادرسی معاف شوند و پرداخت بدهکاری های ایشان به صورت اقساط انجام گیرد. البته باید نکات حقوقی جهت دریافت این حکم را بدانید که در ادامه ضمن تعریف حکم، به بررسی این نکات خواهیم پرداخت.

 

حکم به چه معناست؟

پس از مراجعه افراد به دادگاه ها و مراجع قضائی، تصمیمات مختلفی برای حل و فصل مسائل گرفته میشود که بر اساس قانون آئین دادرسی مدنی این تصمیمات قضائی به دو دسته حکم و قرار تقسیم بندی میشوند.

به صورت کلی حکم به تصمیمات قضائی گفته میشود که در خصوص ماهیت دعوا بوده و قاطع آن به صورت کلی یا جزئی باشد.

برای مثال در خصوص اعسار، تصمیم قضائی حکم محسوب میشود که قاضی با بررسی شرایط و مدارک ارائه شده، تصمیم خود در خصوص ماهیت دادخواست ارائه شده مبنی بر اینکه شخص معسر هست یا خیر را صادر نماید. به حکم صادر شده از سوی قاضی پرونده حکم اعسار یا حکم رد اعسار گفته میشود.

حکم اعسار در چه شرایطی صادر میگردد؟

برای دریافت حکم اعسار نیاز به اثبات عدم توانایی پرداخت از سوی درخواست دهنده وجود دارد. شما میتوانید برای اطلاع دقیق از مسائل مهم در این زمینه به مقاله شش نکته مهم و کاربردی درباره اعسار مراجعه نمایید اما به طور خلاصه شرایط آن ذیل این مطلب آورده شده است.

  • مسئله ای که باید از سوی خواهان دریافت حکم اعسار نزد مقام قضائی اثبات شود، عدم توانایی در پرداخت هزینه های دادرسی یا بدهکاری های وی میباشد.
  • برای این اقدام، خواهان باید لیست تمام اموال منقول و غیرمنقول خود و تمامی کارکردهای مالی بانکی و نقل و انتقالات خود در یک سال گذشته را به دادگاه تقدیم نماید.
  • برای اثبات عدم توانایی در پرداخت و دریافت حکم اعسار، شهادت دو شاهد مرد میتواند احتمال دریافت حکم مقتضی را بسیار بالا تر ببرد و بدین ترتیب خواهان به خواسته خود برسد.

تاثیر حکم اعسار

تاثیر دادخواست و در نهایت دریافت حکم اعسار به دو صورت ممکن است نمایان شود و این مسئله بستگی به این دارد که برای عدم توانایی در پرداخت هزینه های دادرسی یا پرداخت محکومیت مالی باشد.

در حالی که احراز شرایط با استفاده از دلایل و مدارکی که به آن اشاره کردیم صورت گرفته باشد، معسر از پرداخت هزینه های دادرسی معافیت کامل خواهد داشت.

اما در خصوص بدهکاری زیرا حق دیگری در میان است، امکان عدم پرداخت آن وجود نداشته و برای پرداخت قسط بندی صورت خواهد گرفت.

میزان اقساط به صورت ماهانه با توجه به شرایط مالی و اوضاع اقتصادی فرد از سوی قاضی مشخص خواهد شد به نحوی که شخص طلبکار هم متضرر نشده و حقوق مالی او پایمال نگردد.

 تعداد دادخواست اعسار

آیا اگر اعسار شخص بدهکار اثبات شود ، از پرداخت بدهی معاف می شود ؟

در عرف غیرحقوقی گاهی گفته می شود ، المفلس فی امان الله .آیا منظور این است که شخصی که بدهکار هست و هیچ مالی ندارد و اعسار و ناتوانی خود در پرداخت طلب دیگران را ثابت کرده است، از پرداخت معاف می شود ؟

پاسخ منفی است .در این مقاله فرصت پرداختن به سابقه و ریشه تاریخی و فقهی جمله المفلس فی امان الله نیست اما در پاسخ به سوالی که طرح شده باید گفت ، درصورت اثبات اعسار بدهکار ، او فقط از پرداخت یکدفعه ای معاف می شود ولی ملزم است به شیوه ای که قاضی تعیین میکند پیش پرداخت و اقساط ماهانه و یا هرچند وقت یکبار را پرداخت نماید.

 چند بار می توان دادخواست اعسار طرح کرد؟

این سوال وقتی مطرح می شود که شخص بدهکار ، دعوی اعسار مطرح کرده است و به صورت قطعی ، حکم رد اعسار صادر شده است .

اصولا وقتی یک دادخواستی مطرح  و حکم قطعی صادر می شود ، برای بار دوم نمیتوان همان دعوی را بین همان اشخاص مطرح کرد و اگر طرح شود اصطلاحا به علت اینکه موضوع مشمول امر مختومه هست ، امکان طرح مجدد نیست.

اما در مورد حکم اعسار وضعیت متفاوت است . قبلا در تعریف اعسار گفتیم که اعسار یک وضعیت است .بنابراین ممکن است وضعیت ناتوانی در پرداخت در یک زمان تبدیل به وضعیت توانایی در پرداخت شود و بر عکس .

بنابراین بدهکار هر تعداد بار می تواند درخواست رسیدگی به ادعای اعسار کرد . البته ذکر این نکته  ضروری است که بر اساس تجربه وکلای دادگستری در موسسه حقوقی اترس ، درصورتیکه دادخواست اعسار چند بار رد شود ، در دفعات بعدی هم مردود خواهد شد مگر اینکه بدهکار (مدیون)دلایل قوی ای مبنی بر تغییر وضعیت خود ارائه کند.

دادخواست تعدیل اقساط

 دادخواست تعدیل اقساط چیست ؟

هنگام مشاوره حقوقی برای اعسار این سوال بسیار مطرح میگردد و در پاسخ باید گفت : پس از ثابت شدن اعسار از محکوم به ( عدم توانایی بدهکار برای پرداخت بدهکاری) ، حکم به پرداخت قسطی بدهی صادر میشود.

معمولا یک مبلغی به عنوان پیش پرداخت و ماهانه و یا هر چند ماه یک مبلغی به عنوان اقساط پرداخت می شود.

میزان پیش پرداخت و اقساط ماهانه بر اساس توان پرداخت معسر، تعیین میشود. گاهی پس از تعیین میزان  اقساط، شرایط اقتصادی کشور و یا شرایط مالی بدهکار(مدیون) تغییرات (مطلوب یا مطلوب ) پیدا میکند.

به عنوان مثال شخصی ماهانه محکوم به پرداخت یک سکه بهار آزادی به عنوان قسط مهریه شده است و به یکباره قیمت سکه پنج برابر می‌شود و یا شخصی که ماهانه سه میلیون تومان محکوم به پرداخت اقساط شده است ، با پیدا کردن شغل جدید درآمد خیلی بهتری پیدا میکند.

در مواردی که شرایط بهتر یا بدتر می شود ، هر یک از طرفین که ذینفع تغییر شرایط است میتواند دادخواست تعدیل اقساط بدهی یا مهریه را صادر کند .

در مثال اول آقا (بدهکار) به دلیل افزایش قیمت سکه دادخواست تعدیل (کاهش) اقساط مهریه را میدهد و در مثال دوم طلبکار میتواند دادخواست تعدیل (افزایش) اقساط را میدهد و دادگاه با توجه به شرایط جدید اقتصاد یا وضعیت شخصی مدیون اقساط را تعدیل میکند .(کاهش یا افزایش میدهد)

آیا در صورتی که بعد از اعسار ، بدهکار دارایی جدید به دست آورد ، آن دارایی های جدید قابل توقیف است؟

سوالی که از  از یک وکیل متخصص اعسار زیاد پرسیده می‌شود این است که در صورتی که حکم اعسار بدهکار صادر شود و او ماهانه اقساط را پرداخت کند و در این بین اموالی به دست بیاورد ، آیا آن اموال قابل توقیف و فروش هست؟

مثلا در این مدت به بدهکار ارث برسد و یا شخصی به او مالی را هبه کند ؟

در پاسخ باید گفت حکم اعسار مانع از توقیف و فروش اموالی که از بدهکار پیدا نمی شود و درصورتیکه اموال جدید از مدیون یافت شود ، توقیف و به فروش می رسد.

مستثنیات دین یعنی چه

مستثنیات دین چیست؟

آیا بدهکار میتواند یک خانه  یا اتومبیل داشته باشد؟

 برای اینکه بدهکار حق زندگی کردن دارد ، برخی از اموال او از توقیف و فروش طلبکاران در امان است . با توجه به سوالات زیاد موکلین موسسه حقوقی اترس، موضوع را در چند فرض بررسی میکنیم.

۱-منزل مسکونی متعارف و مناسب با شان بدهکار جز مستثنیات دین است

در صورتی ملک شخص مدیون از توقیف و مزایده طلبکاران در امان می ماند که اولا مسکونی باشد ؛بنابراین باغ یا مغازه قابل مزایده است دوما مدیون در آنجا ساکن باشد و منزل مسکونی او باشد ؛ بنابراین اگر ملک مسکونی خود را اجاره داده باشد ، آن ملک قابل توقیف است . سوما ملک متعارف  و متناسب با وضعیت اعسار بدهکار باشد .

بنابراین بدهکار نمی تواند به بهانه اینکه مسکن جز مستثنیات دین است یک ملک چند صد متری با قیمت بازاری خیلی بالا را برای خود نگه دارد.

۲-اتومبیل جز مستثنیات دین نیست مگر اینکه

تنها وسیله امرار معاش بدهکار باشد : هرچند که در ماده ۶۱ آیین نامه مفاد اسناد لازم الاجرا ، اتومبیل جز مستثنیات دین بشمار می رفت اما قانونگذار در سال ۱۳۹۳ در ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی ،اتومبیل را از لیست مستثنیات دین خارج کرد .

شاید علت این موضوع تغییر اتومبیل از یک کالای مصرفی به یک کالای سرمایه ای در چند سال گذشته بوده است. بنابراین بر اساس نظر موسسه حقوقی اترس ، اتومبیل چه در اجرای احکام مدنی و چه در ادارات اجرای ثبت جز مستثنیات دین نیست و قابل توقیف و فروش از سوی طلبکار هست مگر اینکه آن خودرو تنها وسیله امرار معاش بدهکار باشد مثلا خودرو باری باشد و تنها شغل بدهکار حمل و نقل کالا باشد.

۳- تلفن همراه مورد نیاز بدهکار جز مستثنیات دین می باشد

 خطهای تلفن خصوصا سیم کارت های کاری افراد برای ایشان بسیار مهم است . در سالهای اخیر با افزایش تورم، سیم کارت تلفن همراه خصوصا خطوط مربوط به اپراتور همراه اول افزایش قیمت زیادی داشته است و طلبکاران علاقه مند به توقیف و فروش آن شده اند . در صورتیکه اثبات شود ، تلفن بدهکار مورد نیاز او است و قیمت آن متناسب با نیازهای او است ، قابل توقیف و فروش نمی باشد.

میزان اقساط و  پیش قسط حکم اعسار

میزان اقساط و  پیش قسط در حکم اعسار

پس از صدور حکم اعسار میزان پیش قسط و اقساط وجه  و مهریه چه قدر است  و بر اساس چه ملاکی تعیین می شود؟

در صورت اثبات اعسار بدهکار، تعیین میزان پیش پرداخت و اقساط ماهانه یا هر چندماهه با قاضی رسیدگی کننده است.قاضی با در نظر گرفتن شرایط مالی مدیون و میزان توانایی پرداخت او آن را مشخص می کند.

پرداخت نکردن اقساط در حکم اعسار

اگر بدهکاری که اعسارش اثبات شده است ، اقساط خود را پرداخت نکرد چه اقدامی میتوان انجام میشود؟

در صورتی که شخص معسر ،پیش پرداخت یا اقساط را پرداخت نکند ، جلب و بازداشت می شود.

آیا بدهکار میتواند تا زمانی که به دعوی تعدیل اقساط رسیدگی می شود، اقساط را پرداخت نکند؟

خیر . داخواست تعدیل اقساط ، مانع اجرای حکم اعساری که صادر شده نیست و در صورت عدم پرداخت اقساط، دستور جلب بدهکار صادر می شود.

میزان توقیف حقوق بدهکار در حکم اعسار

آیا تمامی حقوق بدهکار ، قابل توقیف است ؟

خیر مطابق ماده ۹۶ قانون اجرای احکام مدنی ، همه حقوق بدهکار قابل توقیف نیست . در صورتیکه که بدهکار زن یا فرزند داشته باشد ،فقط یک چهارم و در صورتیکه زن یا فرزند نداشته باشد ، فقط یک سوم از حقوق بدهکار قابل توقیف و برداشت است.

دیدگاه ، نظر و یا سوال حقوقی خود را بنویسید.
وکیل متخصص حوزه مربوطه پاسخ شما را میدهد.

2 پاسخ

  1. ضمن عرض سلام وخداقوت
    شخصی به من بدهکار است ایشان با داشتن یک سختمان بزرگ شامل ۱۵ واحد اپارتمان و۲۳ واحد تجاری در طبقه همکف که بنام خودش هست وادعا دارد ساختمان را فروخته ام هیچ کونه سندی ارائه نداده در پرونده خسارت تاخیر وتادیه قاضی واعساراش را قبول کرده چند نفر شاهد از فامیل های خودش را معرفی کرده ایشان چیزی نداره وبنده اعتراض کردم پرونده رفته به تجدید نظر
    ایا قاضی می تواند اعسار ایشان را قبول کند وبا توجه به اینکه محکوم علیه شغل شان طلا فروش هست اگر جواب بدید ممنون ومتشکر می شوم

    1. با سلام و وقت بخیر .پرسش شما مربوط به محتویات پرونده است که بدون مطالعه آن امکان اظهارنظر دقیق وجود ندارد. این مطلب قابل عرض است که در صورتیکه شخص قبلا اموالی داشته باشد و آن را فروخته باشد ، اثبات اعسار با او است و در صورتیکه دلیل محکمه پسندی ارائه ننماید دادگاه می بایست ادعای اعسار او را رد نماید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *