ناشزه کیست؟
نشوز: در لغت به معنای برخاستن، بلند شدن و سرکشی می باشد و در اصطلاح فقهی: به معنای ناسازگاری و نافرمانی زن و مرد از وظایف زناشویی خود که پس از عقد بر آنها واجب می شود.
همانطور که روشن است پس از جاری شدن عقد نکاح قانون یک سری تعهدات و وظایف بر دوش زن و مرد می گذارد و آن ها را ملزم به پذیرش و اجرای آن می نماید.
زن و یا مرد در صورت امتناع و سرپیچی طرف دیگر از این وظایف می توانند علیه او اقدام به اقامه دعوای الزام به تمکین نمایند.
خدمات وکیل اترس در شکایت از نشوز
- بررسی پرونده و مدارک لازم مبنی بر نشوز یا علل موجه موجهه عدم تمکین توسط وکیل تمکین
- تنطیم دادخواست عدم تمکین
- ثبت دادخواست عدم تمکین از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- حضور در جلسات دادگاه و ارائه دفاعیات متعدد و مستند در جلسات دادگاه
- ارائه مشاوره حقوقی خانواده به موکلین و آگاه سازی آن ها در طول دوران دادرسی
- ارائه درخواست صدور اجراییه از قاضی
- و در نهایت ارائه درخواست صدور گواهی نشوز از سوی دادگاه
در ادامه مطلب به بررسی بخشی از این وظایف و آثار آن می پردازیم.
زن ناشزه کیست؟
با جاری شدن عقد نکاح میان زوجین، این عقد برای آنها یک سری آثار و وظایف به همراه خواهد داشت. حقوق و وظایف هر یک از طرفین یعنی زن و شوهر از سوی قانون پیش بینی شده است.
همچنین قانون گذار برای آنها ضمانت اجراهایی تعیین نموده که در صورت سرپیچی و خودداری از انجام وظایف توسط هر یک از طرفین ضمانت اجرایی شامل حال او خواهد شد.
یکی از وظایفی که زن پس از جاری شدن عقد نکاح بر عهده دارد، تمکین است. زن می بایست از همسر خود تمکین عام و خاص کند.
اگر زن بدون در دست داشتن دلایل کافی و موجه از همسر خود تمکین عام و تمکین خاص نکند، از سوی قانون ناشزه خوانده می شود.
حال سوالی که در ذهن ایجاد می شود آن است که تمکین عام و تمکین خاص چیست؟ در ادامه به توضیح تمکین عام و تمکین خاص می پردازیم.
تمکین عام
تمکین عام در یک معنای کلی، پذیرش و قبول ریاست مرد در خانواده می باشد. همانظور که پیش از این بیان شد هرگاه میان زن و شوهر عقد نکاح جاری شود، زن و شوهر وظایفی را نسبت به یکدیگر بر عهده خواهند داشت که موظف و متعهد به انجام آن وظایف می باشند.
برای مثال همانطور که در ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی بیان شده است: « زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد.» سکونت زن در منزل شوهر یکی از وظایف زن بعد از عقد نکاح می باشد که از جمله مصادیق تمکین عام به شمار می رود.
یکی دیگر از مصادیق تمکین عام در ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی ذکر شده است: «شوهر می تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانودگی یا حیثیات خود یا زن باشد منع کند.»
به موجب این ماده شوهر می تواند اشتغال همسر خود را محدود به مشاغلی کند که با مصالح خانوادگی و حیثیت خود یا زن منافاتی نداشته باشد.
تمکین خاص
تمکین خاص در واقع روابط زناشویی است که میان زن و مرد وجود دارد. مطابق قانون کشور یکی دیگر از وظایفی که زن در مقابل همسر خود دارد آن است به حد و اندازه متعارف و مشخص با همسر خود رابطه جنسی برقرار کند در غیر این صورت اگر زن از انجام این وظیفه خود امتناع و خودداری کند مرتکب عدم تمکین شده و از سوی قانون ناشزه خوانده می شود.
محدودیت ها و آثار حقوقی ناشزه بودن زن
اگر زن بدون در دست داشتن دلایل کافی و موجه از همسر خود تمکین نکند، این امر عواقب و محدودیت هایی برای او به دنبال خواهد داشت که به شرح ذیل می باشد:
- عدم تعلق نفقه به زن: مرد با دریافت حکم عدم تمکین از دادگاه دیگر وظیفه پرداخت نفقه به همسر را نخواهد داشت.
- زن امکان ازدواج دوم را ندارد مگر آنکه از همسر اول خود طلاق گرفته باشد: عدم تمکین و نشوز به معنای آن نیست که زن می تواند با شخص دیگری ازدواج کند. لازمهی ازدواج مجدد او آن است که ابتدا از همسر اول خود جدا شده باشد.
- امکان ازدواج مرد بدون اجازه و رضایت همسر اول: اگر حکم عدم تمکین زن از سوی دادگاه صادر شود، مرد می تواند درخواست ازدواج مجدد از دادگاه داشته باشد که در این صورت جلب رضایت همسر اول دیگر ضرورتی نخواهد داشت.
- ممنوعیت خروج از کشور: زن در صورت عدم تمکین برای خروج از کشور با مشکلاتی رو به ور خواهد شد
زیرا به موجب قانون زنان متاهل بایستی با اجازه همسر از کشور خارج شوند.
مطالب حقوقی : آیا در حال حاضر ازدواج مجدد مجاز است یا خیر؟
دلایل ناشزه بودن زن
- ترک محل سکونت شوهر و سکونت در محلی غیر از محل سکونت او.
- خودداری از انجام تکالیف و وظایفی که پس از عقد نکاح بر زن واجب می شود.
- اشتغال به کاری که با مصالح خانوادگی و حثیت مرد یا خود زن منافات داشته باشد.
- ۴ عدم برقراری روابط جنسی با همسر (درحد متعارف)، بدون ارائه دلایل درست و موجه.
نفقه زن ناشزه چگونه است؟
یکی از سوالاتی که مطرح است آن است که آیا به زن ناشزه نفقه تعلق می گیرد یا خیر؟
همانطور که پیش تر هم گفته شد، پس از جاری شدن عقد نکاح یک سری وظایف از سوی قانون برای آن ها مشخص شده است.
برای مثال زن موظف به تمکین همسر خود می باشد مگر در شرایطی که تمکین برای او دارای آسیب و ضرر جسمانی باشد و یا موارد دیگر که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.
در مقابل یکی از وظایفی که قانون پس از عقد بر عهده مرد می گذارد آن است که شوهر موظف به پرداخت نفقه به زن می باشد.
بدین صورت که اگر زن در انجام وظیف خود (تمکین) قصور و کوتاهی داشته و وظیفه خود را به خوبی انجام ندهد شوهر دیگر موظف به پرداخت نفقه نخواهد بود؛ یعنی زن حق دریافت نفقه خود را به موجب قانون از دست خواهد داد.
مهریه زن ناشزه چگونه است؟
یکی دیگر از وظایفی که قانون پس از عقد نکاح بر عهده مرد قرار می دهد، پرداخت مهریه به زن می باشد.
حق دریافت مهریه بر خلاف حق نفقه در صورت عدم تمکین و ناشزه بودن زن از بین نمی رود.
در ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی اینطور بیان شده است که: «به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.»
همانطور قانون گذار که در این ماده اظهار داشته است است، پس از جاری شدن عقد نکاح زن مالک مهریه می شود و عدم تمکین موجب از بین رفتن این حق نخواهد شد.
مواردی که زن مجاز به عدم تمکین می باشد
- تمکین به دلیل خشونت و بدرفتاری که موجب آسیب رساندن به سلامت جسمانی و روانی زوجه شود
- انجام اعمالی از سوی شوهر که موجب تهدید حثیت و شرافت زوجه شود (ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی)
- عدم انجام وظایف مالی و عدم پرداخت نفقه توسط شوهر در مدت زمان طولانی
- امتناع از تمکین خاص به دلیل ابتلاء شوهر به بیماری های جنسی و مقاربتی که سلامت زوجه را به خطر می اندازد (ماده ۱۱۲۷ قانون مدنی)
- دستور پزشکی که زوجه را به دلیل ابتلاء به بیماری از رابطه منع می کند
- استناد به حق حبس زوجه در صورت عدم تمکین خاص و عام
مدارک اثبات کننده ناشزه بودن زن
- شهادت شهود: اظهارات افرادی که از وضعیت طرفین و عدم تمکین مطلع هستند به عنوان مدرک به دادگاه ارائه می شود.
- اقرار صریح زن: زن در دادگاه خود به طور صریح اقرار به عدم تمکین کند.
- مدارک الکترونیکی مانند پیام، ویدیو و یا صوتی که نشان دهنده عدم تمکین و ترک منزل توسط زن باشد
- گزارش و نظرکارشناسی متخصصین
- عدم توجه و پاسخ منفی زن به اظهارنامه ارسال شده از سوی شوهر
مراحل دریافت گواهی نشوز
- مشاوره با وکیل تمکین اترس و بررسی کلیه مدارک و جوانب پرونده و همچنین تنظیم اظهارنامه و دادخواست از سوی وکیل تمکین موسسه اترس
- تنظیم و ارسال اظهارنامه مبنی بر دعوت زوجه به بازگشت به منزل و لزوم تمکین
- تنظیم و ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات قضایی
- بررسی پرونده از سوی قاضی و تعیین زمان و تاریخ تشکیل جلسه
- ابلاغ تاریخ و زمان برگزاری جلسه دادگاه به طرفین از سوی دادگاه
- بررسی پرونده از سوی قاضی در جلسه دادگاه و الزام زوجه به تمکین در صورت احراز شرایط تمکین
- صدور رای به نفع مرد در صورت عدم ارائه دلایل کافی توسط زوجه
- درخواست صدور اجراییه از دادگاه توسط مرد
- ابلاغ اجراییه به زوجه توسط دادگاه و تعیین موعد ده روز جهت اجرای دادنامه و اعلام آمادگی به تمکین
- در صورت عدم اعلام آمادگی به تمکین از سوی زوجه، مرد می تواند ابتدا مقدمات تمکین را فراهم کرده سپس پرونده اجرایی تشکیل دهد
- بررسی مددکار از منزل و تهیه گزارشی از امکانات و شرایط مبنی بر مهیا بودن مقدمات تمکین برای زوجه
- در صورت عدم تمکین زوجه، زوج در این مرحله می توانداز دادگاه تقاضای صدور گواهی نشوز کند.
در این مقاله به بررسی نشوز و آثار و ابعاد مختلف آن پرداختیم. همانطور که گفته شد بعد از جاری شدن عقد نکاح آثار و وظایفی متوجه زن و شوهر خواهد شد و پس از آن هر دو موظف به انجام تعهدات خود می باشند.
پرسش و پاسخ حقوقی با وکیل اترس
در صورت امتناع هر یک از طرفین از انجام وظایف خود موجب درگیری و ایجاد اختلاف میان آنها خواهد شد. بنابراین لازم است زوجین پیش از ازدواج از تمامی وظایف خود که از سوی قانون گذار تعیین شده است، آگاه شوند.
شما می توانید جهت دریافت مشاوره و اطلاعات تخصصی تر در این زمینه ها با مشاوران باتجربه موسسه اترس از طریق شماره تماس های ذکر شده تماس تلفنی برقرار کرده و پاسخ تمامی سوالات خود را دریافت نمایید.