الزام به تمکین : همین که زن و مردی به عقد ازدواج یکدیگر درآمدند حقوق و تکالیفی برایشان ایجاد می شود از جمله اینکه مطابق قانون مدنی مکلف به معاشرت خوب با یکدیگر هستند و باید تحکیم پایه های خانواده بکوشند.
اما گاهی این اتفاق نمی افتد و زن و مرد با بروز اختلافات زناشویی، توسط وکیل متخصص دعاوی تمکین مبادرت به طرح دعاوی مختلف علیه یکدیگر می کنند. الزام به تمکین نیز از جمله این دعاوی متعددی است و معمولا در مواردی که زن دعوی مطالبه نفقه مطرح می کند مرد نیز جهت جلوگیری از محکوم شدن به پرداخت نفقه و غیره، دعوی الزام به تمکین را مطرح می کند.
برای آشنایی با دعوی الزام به تمکین، شرایط وآثار آن نخست باید با مفهوم تمکین آشنا شویم.
خدمات اترس در دعوای الزام به تمکین
- تنظیم دادخواست الزام به تمکین
- ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ارائه مدارک و مستندات اثبات کننده ادعای خواهان که عدم تمکین زوجه است
- حضور در جلسات رسیدگی دادگاه خانواده
- حضور به همراه زوجه نزد قاضی و پاسخ به سوالات مربوطه
- صدور رای از سوی مقام قضایی
- اجرای حکم الزام به تمکین از سوی شوهر
تمکین چیست؟
با توجه به این نکته که مطابق قانون، شرع و حتی عرف و سنت ایرانی، ریاست خانواده مختص به مرد است، تمکین در اصطلاح و بطور کلی به معنای پذیرش و اجرای اوامر شوهر در همه ابعاد زندگی، توسط زن می باشد. البته تمکین از نظر علم حقوق دو مفهوم عام و خاص دارد.
تمکین عام: به معنای انجام امور مربوط به منزل، همسر و فرزندان توسط زن است و نیز اجرای اوامر شوهر مثل حضور در منزل و یا عدم حضور در مکانی خاص.
تمکین خاص: به معنای پذیرش و اطاعت زن از شوهر در روابط خصوصی و زناشویی می باشد.
دعوی الزام به تمکین شامل هر دو مورد عام و خاص می شود. یکی از مواردی که زن باید از شوهر تبعیت و اطاعت کند حضور در منزلی است که زوج برای سکونت انتخاب کرده است. بنابراین درصورت پذیرش دعوی الزام به تمکین قاضی حکم می دهد که زن به منزل مشترک مراجعه و در آنجا مستقر شود و به ایفای وظایف خود بعنوان همسر بپردازد.
دادخواست الزام به تمکین
تمامی دعاوی حقوقی نیاز به تنظیم و ارائه دادخواست به دادگاه صالح دارد تا رسیدگی در آن زمینه از سوی مقام قضایی آغاز شود.
دعوای الزام به تمکین نیز از این قاعده کلی مستثنی نبوده و با ارائه دادخواستی که به طور صحیح تنظیم شده باشد آغاز خواهد شد.
در زمان تنظیم دادخواست الزام به تمکین، باید به شرایط شکلی و ماهیتی در آن توجه کرده و رعایت نمایید. شرایط شکلی دادخواست در نمونه های موجود در سایت مشخص بوده و نیازی به جست و جوی زیادی نخواهد داشت.
اما دادخواست الزام به تمکین زمانی سبب موفقیت خواهان پرونده خواهد شد که حاوی استدلال های مستحکم و همچنین استناد به قوانین و مقررات در حوزه خانواده باشد.
برای این کار لازم است تنظیم چنین دادخواستی بر عهده وکلای الزام به تمکین سپرده شده تا به بهترین شکل تنظیم آن صورت گیرد.
دعوای الزام به تمکین را کجا مطرح کنیم؟
برای بررسی صلاحیت دادگاه رسیدگی کننده به دعوای الزام به تمکین، به قوانین و مقررات این حوزه مراجعه کرد. برای اساس ماده ۴ قانون حمایت خانواده که در سال ۱۳۹۱ تصویب شده است، دعاوی مربوط به تمکین و نشوز در دادگاه خانواده مطرح شود.
بنابراین دادگاه خانواده محل اقامت زوجه صالح به رسیدگی دعوای الزام به تمکین می باشد.
اما لازم بدانید امروزه دیگر نیاز به ثبت دادخواست در دادگاه صالح نیست. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی از سوی خواهان صورت گرفته و سپس از طریق این دفاتر، دعوای مربوطه به دادگاه صالح خود که در این جا دادگاه خانواده محل اقامت زوجه است ارسال می گردد.
سوالات قاضی در جلسات تمکین
مقام قضایی برای بررسی شرایط و صحت سنجی ادعای طرفین دعوا اقدام به پرسیدن سوالاتی از زوجین خواهد کرد. پاسخ به این سوالات بسیار مهم است و می تواند در نتیجه پرونده تاثیر بسزایی داشته باشد زیرا پاسخی که زوجه به سوالات قاضی در جلسات تمکین می دهد می تواند به نوعی اقرار وی در خصوص شرایط موجود باشد.
بهتر است پیش از پاسخ به این سوالات ابتدا با وکیل تمکین مشورت کنید و سپس نسبت به برخی از مهمترین موارد آن آشنایی داشته باشید تا با پیش بینی سوالات قاضی، اقدام به ارائه سنجیده ترین جواب ها نمایید. برخی از مهمترین سوالات عبارت است از:
- آیا ادعای شوهر شما در خصوص عدم تمکین صحیح است؟
- دلیل شما برای عدم تمکین از شوهر چیست؟
- آیا آسایش و آرامش شما در منزلی که شوهر برای شما فراهم کرده است فراهم است؟
- آیا نفقه و مخارج شما به موقع و به مقدار کافی پرداخت می شود؟
- آیا شما منزل مشترک خود را ترک کرده اید؟
- دلیل ترک منزل چه بوده است؟
- امنیت شما در منزل مشترک تضمین شده است؟
مدارک لازم برای الزام به تمکین
برای دریافت حکم مقتضی در دعوای الزام به تمکین از سوی مرد باید مدارکی که ذیل این مطلب اشاره می کنیم به دادگاه ارائه شود:
- مدارک هویتی مانند شناسنامه و کارت ملی
- مدارک اثبات کننده زوجیت مانند عقدنامه، سند ازدواج یا صیغه نامه
- سند ملکی که زوجین در آن سکونت دارند یا اجاره نامه
- مدارک نشان دهنده پرداخت نفقه از سوی شوهر
- سایر مدارک اثبات کننده عدم تمکین از سوی زوجه که در ادامه بیان خواهیم کرد
مدارک لازم برای اثبات عدم تمکین زوجه
از آنجایی که تمکین جزء خصوصی ترین مسائل در زندگی زناشویی است، اثبات عدم تمکین در دادگاه امری دشوار به نظر می رسد. به همین دلیل پیشنهاد می شود برای چنین اقدامی، حتما مشاوره حقوقی خانواده دریافت کرده تا وکلای متخصص در این دسته از مسائل با توجه به شرایط موجود شما را برای اثبات عدم تمکین راهنمایی کنند. برخی از مدارکی که می تواند در دادگاه مورد استفاده قرار گیرد شامل موارد زیر می شود:
- اقرار زوجه برای عدم تمکین در دادگاه
- ترک منزل از سوی زوجه که نشان دهنده عدم تمکین عام و خاص است.
- تنظیم برگه استشهادیه از اقوام و آشنایانی که نسبت به مسائل و مشکلات زندگی مشترک آگاهی دارند.
- تنظیم اظهارنامه پیش از اقامه دعوای الزام به تمکین که در آن از زن خواسته شده باشد که اقدام به تمکین نماید.
این مدارک شامل مواردی می شود که مرد باید با استفاده از آنها، عدم تمکین زوجه را در دادگاه اثبات نماید.
بیشتر بدانیم : مراحل طلاق توافقی چیست
شرایط لازم برای اقامه دعوای الزام به تمکین
درست است که زن مکلف به زندگی در منزل تعیینی شوهر و اطاعت از وی است اما این تکلیف درصورت وجود شرایطی ایجاد می شود که در ادامه به بیان آن می پردازیم:
وجود مسکن مناسب و آماده سکونت:
برای اجرای حکم الزام به تمکین، شوهر مکلف به تهیه مسکن مناسب و در شأن زن می باشد که وسایل لازم و کافی برای زندگی نیز در آن موجود باشد. بعنوان مثال اگر منزل پدری زن در شمال شهر تهران باشد شوهر نمی تواند منزلی در جنوبی ترین نقطه تهران تهیه نماید.
به همین دلیل در زمان اجرای حکم، منزل معرفی شده توسط زوج، باید به تایید واحد مددکاری دادگاه خانواده برسد. و برخلاف اینکه در ابتدای ازدواج وسایل زندگی تحت عنوان جهیزیه توسط زن تهیه می شود، در دعوی تمکین تهیه وسایل زندگی مشترک با مرد است.
پرداخت نفقه زن توسط شوهر:
نفقه علاوه بر مسکن، شامل هزینه خوراک و پوشاک، هزینه درمان درصورت نیاز و سایر نیازهای متعارف زن می باشد که متناسب با شأن و شخصیت زن و نیز توان مالی مرد، توسط قاضی و درصورت لزوم با ارجاع مساله به کارشناس تعیین می شود. مطابق قانون در حالتی که زن عادت یا نیاز به وجود خادم (کلفت و نوکر) داشته باشد تهیه آن نیز برعهده شوهر بوده و بعنوان نفقه محسوب می شود.(ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی)
نبود خطر جانی، مالی یا شرافتی برای زن:
گاهی حضور زن و شوهر در یک مکان ممکن است خطر جسمی و جانی برای زن داشته باشد اگر این موارد اثبات شود دادگاه حکم به تمکین صادر نمی کند. برای نمونه در صورتی که مرد محکومیت های متعدد کیفری به اتهام ضرب و جرح زن داشته باشد حکم تمکین به نفع شوهر صادر نخواهد شد. این مساله در ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی به صراحت آمده است.
زن اختیار تعیین مسکن نداشته باشد:
براساس ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی: «زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد.» در برخی موارد شوهر ضمن عقد نکاح یا به موجب سند جداگانه اختیار تعیین محل سکونت را به زن می دهد و در این حالت امکان الزام وی به حضور در محل تعیین شده توسط شوهر وجود ندارد.
نبود حق حبس:
منظور از حق حبس این است که مطابق ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی ایران زن این اختیار را دارد که تا مهریه به وی پرداخت نشده از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد و از جمله برقراری رابطه جنسی (آمیزش) با مرد خودداری نماید. در صورتی که این مساله وجود داشته باشد تا زمانی که مهریه به زن پرداخت نشده امکان الزام به تمکین زن وجود ندارد.
عدم تمکین از سوی زن
آثار عدم تمکین خاص و عام یکسان است و در هر صورت زمانی که زن از ایفای وظایف خود در مقابل شوهر خودداری کند و در اصطلاح حقوقی نشوز (نافرمانی) وی به اثبات برسد آثار ذیل را به همراه دارد:
درصورتی که حکم تمکین صادر شود از تاریخ مکاتبه اجرای احکام به زن برای تمکین و عدم اجرای آن، زن ، ناشزه محسوب می شود و به چنین زنی مطابق قانون نفقه تعلق نمی گیرد.
درصورتی که حکم تمکین صادر شود و زن حاضر به اجرای آن نگردد پس ازگذشت مدتی که معمولا شش ماه است مرد می تواند از دادگاه تقاضای صدور حکم تجویز ازدواج نماید.
درصورت صدور حکم تمکین، امکان طرح شکایت کیفری مبنی بر ترک انفاق علیه شوهر وجود ندارد.
بیشتر بدانیم : مستندات قانونی اجازه ازدواج مجدد چیست ؟
حکم تمکین چگونه اجرا می شود؟
پس از قطعیت حکم تمکین، در درجه اول می بایست تهیه منزل مشترک مناسب و آماده سکونت توسط شوهر، بوسیله واحد مددکاری دادگاه خانواده صادر کننده حکم تمکین، تایید شود و سپس اجراییه صادر و به زن ابلاغ می شود و وی از تاریخ ابلاغ دوازده روز فرصت دارد تا نسبت به اجرای آن اقدام کند.
در صورتی که زن از اجرای حکم خودداری نماید و به منزل مشترک اعلامی مراجعه نکند، امکان اجبار وی با توسل به قوای قهریه و مرجع انتظامی وجود ندارد و تنها آثار حکم تمکین که در بالا شرح داده شد درخصوص زن و شوهر جاری می شود.
دلایل موجه برای عدم تمکین
در صورت وجود برخی از شرایط زوجه می تواند از شوهر خود تمکین نکرده و دادگاه نیز حکم به الزام تمکین نخواهد داد. به این شرایط دلایل موجه برای عدم تمکین گفته می شود. لازم به ذکر است که اثبات این دلایل بر عهده زوجه می باشد که باید استفاده از مدارک و مستندات نسبت به اثبات ادعای خود اقدام نماید. دلایل موجه برای عدم تمکین به شرح زیر است:
- در صورتی که طلاق به درخواست زن ارائه شده باشد و پرونده در حال بررسی از سوی دادگاه است.
- ترس از رسیدن آسیب های جسمی و روحی از طرف شوهر(مانند کتک زدن)
- وجود مشکلات روانی شوهر که این مشکلات زندگی مشترک مختل کرده باشد.
- ابتلای شوهر به بیماری های مقاربتی یا مسری مانند زگیل تناسلی یا ایدز
- عدم پرداخت نفقه از سوی شوهر
- بد رفتاری یا ایرادات اخلاقی شوهر مانند اعتیاد یا خیانت از سوی شوهر
نمونه رای اثر حکم الزام به تمکین
در طول این گفتار به مهمترین آثار ناشی از صدور حکم الزام به تمکین که دادگاه صادر می کند اشاره کردیم. در ادامه این مطلب یکی از نمونه رای اثر حکم الزام به تمکین نیز آورده شده است تا به طور دقیق نمونه عملی آن را نیز مشاهده کرده و اطلاعات کافی در این زمینه را کسب نمایید.
نمونه رای مقدمات دعوای الزام به تمکین
همان گونه که در بخش شرایط لازم برای اقامه دعوای الزام به تمکین اشاره کردیم، برخی از مقدمات نیاز است تا شوهر بتواند این دعوا را به دادگاه اقامه نماید.
در صورتی که این مقدمات موجود نباشد، حتی اگر شوهر بهترین دادخواست را در این زمینه تنظیم نماید، با قرار رد دادخواست مواجه شده و اصلا مورد رسیدگی قرار نخواهد گرفت. موارد این مقدمات در مطالب بالا اشاره شده است و در ادامه نمونه رای دادگاه در این زمینه نیز آورده شده است.
رای وحدت رویه در خصوص الزام به تمکین
یکی از آرای وحدت رویه در این زمینه رای شماره ۷۱۶ می باشد که در آن مقرر شده است اگر زن بدون دلیل قانونی از تمکین سر باز زده و شوهر او با دریافت اجازه ازدواج مجدد از دادگاه اقدام به ازدواج با فرد دیگری نماید، حتی اگر زن دارای وکالت در طلاق باشد نیز نمی تواند از آن استفاده نماید.
بر اساس رای وحدت رویه ۷۱۸ که از سوی دیوان عالی کشور صادر شده است، در صورتی که مهریه زن در عقد نکاح حال باشد، می تواند تا زمانی که مهریه خود را دریافت نکرده است از انجام وظایف قانونی خود در برابر شوهر از جمله تمکین خودداری نماید.
وکیل برای الزام به تمکین
وکیل متخصص تمکین ، وکیلی است که در حوزه وکالت دعاوی خانواده متبحر باشد.
تمکین مانند سایر دعاوی خانواده ، ویژگی های خاص خود را دارد که علاوه بر اینکه وکیل می بایست در حوزه تمکین مسلط باشد ، باید بتواند این ویژگی های خاص را هم مدیریت کند.
هزینه وکیل تمکین
حق الزحمه وکیل خانواده دعوی تمکین در بخش تعرفه های خدمات حقوقی سایت اترس ، قابل مشاهده می باشد.
هزینه وکیل در طرح و دفاع در پرونده های قضایی و همچنین سایر هزینه های خدمات حقوقی مانند مشاوره در بخش مربوطه ثبت شده است.
مشاوره حقوقی الزام به تمکین
توضیحاتی که در این مقاله ارائه شد ، کلیات دعوی تمکین بود. طبیعتا برای بررسی دقیق تر موضوع و پرونده شما ، موضوع می بایست به صورت خاص توسط وکلای متخصص خانواده تجزیه و تحلیل و نهایتا ارائه راه حل شود. همین حالا می توانید با دریافت مشاوره تخصصی خانواده از وکلای دپارتمان خانواده موسسه حقوقی اترس، هزینه های بعدی خود را کاهش دهید.
سخن آخر آنکه در این مقاله شرایط دعوی الزام به تمکین و آثار آن و نکات کاربردی با تکیه بر رویه قضایی عنوان گردید.نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
پرسش و پاسخ حقوقی رایگان
به قلم دپارتمان تخصصی خانواده موسسه حقوقی اترس
بله پرداخت مهریه از سوی شوهر برای دریافت الزام به تمکین زن از سوی دادگاه الزامی می باشد. البته باید مهریه زن در عقد نکاح حال باشد و پرداخت آن به آینده موکول نشده باشد. بنابراین زوجه می تواند تا زمانی که مهریه خود را دریافت نکرده است از تمکین خودداری نماید و قانون نیز چنین اجازه ای به او داده است.
تمکین با پرداخت نفقه از سوی شوهر رابطه ای مستقیم دارد. به این صورت که زن در صورت عدم تمکین ناشزه محسوب می شود و زن ناشزه امکان دریافت نفقه نخواهد داشت. همچنین زوجه می تواند به دلیل عدم پرداخت نفقه از سوی شوهر خود از تمکین خودداری نماید.
بله در صورتی که تمکین از سوی زوجه برای همسر خود صورت نگیرد، شوهر می تواند با ارائه دادخواست و اثبات عدم عدم تمکین، اجاره خود مبنی بر ازدواج مجدد را از دادگاه بگیرد. حدود شش ماه زمان برای گرفتن اجازه ازدواج مجدد از دادگاه نیاز است.
لازم است بدانید هیچ کس حتی در صورت صدور حکم قضایی امکان اجبار زوجه برای تمکین از شوهر خود را ندارد. تنها مسئله ای که در نتیجه حکم الزام به تمکین برای زن ممکن است دردسر ساز باشد، عدم امکان دریافت نفقه است. بنابراین هیچ اجباری برای تمکین از سوی دادگاه نخواهد بود.
شرایط و مراحل طلاق غیابی ایرانیان خارج از کشور
طلاق غیابی ایرانیان خارج از کشور : طلاق یکی از مهمترین دعاوی در حوزه خانواده می باشد که مسائل مالی
طلاق توافقی در محضر بدون دادگاه
طلاق توافقی در محضر بدون دادگاه : بسیاری از زوجین علاقه مند هستند که از طلاق توافقی برای جدایی از
مدت زمان گرفتن مهریه : مهریه یکی از مهمترین حقوق زن در عقد نکاح است. پرداخت مهریه از سوی
6 پاسخ
سلام من حکم تمکین زدم روی اموال شوهرم و مهریه رو اجرا گزاشتم و کل حساب و خانه و ماشین توقیف شده و الان بازم برگشتم به منزل و حکم تمکین رو پس گرفتم بعد از چند وقت شوهرم میتونه اموال رو انتقال بده و من نتونم بابت مهریه ازش بگیرم
با سلام و احترام
در صورت صدور رای راجع به پرداخت مهریه زوج امکان انتقال اموال خود را ندارند و در صورت انتقال موضوع تحت عنوان انجام معامله صوری قابل پیگیری خواهد بود
سلام بنده الزام به تمکین دادم که با بطلان دعوا مواجه شدم بدلیل اینکه خانم برای بنده خوف جانی و شرافتی زده.
اما در الزام دوم تمکین عام دادم و اظهارنامه هم دادم الان حکم بدوی هم الزام به تمکین خاص و عام داده آیا خانم میتونه اعتراض بزنه که این آقا فقط دادخواست عام داده؟؟؟؟
با سلام و وقت بخیر خانم امکان اعتراض دارند ولی با توجه به اینکه دادگاه برای تفکیک تمکین عام و خاص اثری قائل نیست ،از این جهت به نظر می رسد اعتراضی قابل قبول نباشد.
سلام ببخشی من یه خانم هستم شوهرم شکایت دعوای الزام به تمکین کرده ابلاغیه برام اومدرفتیم دادگاه من گفتم امنیت جانی ندارم کتک ام زده برگه پزشک قانوی رونشون دادم گفتم پرونده شم درحال اجراع هست گفتم شرط دارم برگردم مهریه مومیخوام تهودبده اذیت آزارم نکنه برمیگردم وشوهرم گفت که من تهودنمیدم وکتک اش نزدم خودش منزل راترک کرده دادگاه هم گفت بریدپیام میادبراتون حالابه نظرشماچه رای قاضي میده چندروزبایدبگذره تاپیام بیاد
با درود و احترام .اینکه پرونده شما ، امری موضوعی است که بدون مطالعه آن امکان تحلیل وجود ندارد . صرف نامه پزشکی قانونی ، اثبات کننده ضرب و جرح نیست و باید حکم قطعی بگیرید . همینطور نمی توانید بازگشت خود را منوط به پرداخت مهریه کنید. برای اثبات موارد فوق لازم بود که در زمان های قبل اظهارنامه ارسال نموده و گزارش ۱۱۰ را دریافت کنید.پیشنهاد می کنیم با وکیل متخصص خانواده مشورت نمائید.